Chess Miscellanea

Πλήρης διάψευση όσων προέβλεψα στην ανάρτηση του 9ου γύρου, καθώς μετά από τα αποτελέσματα των δύο τελευταίων γύρων που διεξήχθησαν χθες το απόγευμα και σήμερα το πρωί, ο Αντώνης Παυλίδης από την Καβάλα αναδείχθηκε πρωταθλητής Ελλάδος 2011, ανατρέποντας όλες τις προβλέψεις που έγιναν πριν την έναρξη του τουρνουά. Σαν να μην έφτανε αυτό, ο Νίκος Γαλόπουλος με τρομερό φίνις πήρε τη δεύτερη θέση και μάλιστα για λίγη ώρα ήταν και πρώτος αφού σήμερα το πρωί κέρδισε πιο νωρίς από τον Παυλίδη την παρτίδα του. Πολύ μεγάλη επιτυχία που συνδυάστηκε και με την επίτευξη νόρμας ΙΜ. Τρίτος έμεινε τελικά ο Γιάννης Νικολαΐδης αφού τελείωσε το τουρνουά με 2 ισοπαλίες, ενώ ο Νίκος Αγγελής πέτυχε και αυτός νόρμα ΙΜ και κατετάγη τέταρτος. Μαστροβασίλης και Καπνίσης απέδωσαν πολύ κάτω από τις δυνατότητές τους, ενώ οι υπόλοιποι έφεραν πάνω-κάτω φυσιολογικά αποτελέσματα. Η τελική βαθμολογία:

2. Γαλόπουλος 6.5 (23.25)

3. Νικολαΐδης 6

4. Αγγελής 5.5

5. Μαστροβασίλης Θ. 5

6. Μουτούσης 4.5 (15.25)

7. Παυλίδης Αναστ. 4.5 (15)

8. Καπνίσης 3

9. Ναούμ 2

10.Νικολάου 1.5

Μία πολύ γνωστή θέση με απομονωμένο d5 προέκυψε από το Γκαμπί της Βασίλισσας και ο Ματροβασίλης δοκίμασε μια ιδέα του Rustemov με το 13...Qd6 (Khenkin-Rustemov, διασυλλογικό Ρωσίας, Sochi 2005). Ενώ όμως ο Khenkin είχε επιλέξει το 15.Nd4 κρατώντας ένα ζευγάρι ίππων μέσα στη σκακιέρα και μπλοκάροντας ταυτόχρονα το d5 πιόνι, ο Παυλίδης έπαιξε 15.0-0Ν προτιμώντας να μείνει με λευκοτετράγωνο αξιωματικό έναντι ίππου σε μία θέση πολύ κοντά στην ισότητα. Ο μαύρος εύκολα έλυσε το πρόβλημα του με το 20...d4 και στη συνέχεια αργά-αργά φάνηκε η διαφορά κλάσης μεταξύ των δύο παικτών αφού το αντικειμενικά ισόπαλο φινάλε γλίστρησε από τα χέρια του Παυλίδη.

Ο Νικολαΐδης έπαιξε μια παλιά ιδέα που πότε δε βρήκε αρκετούς υποστηρικτές, το 4...Qb6!? που πρωτοπαίχτηκε στην παρτίδα Dorfman-Tseshkovksy, πρωτάθλημα ΕΣΣΔ 1978, Τυφλίδα, αλλά κατά περίεργη σύμπτωση μία από τις ελάχιστες παρτίδες που έχουν παιχτεί με 4...Qb6 ήταν και η Αγγελής-Σεμπάστιαν, πρωτάθλημα Κ16, Καλλιθέα 2008! Σε αντίθεση με τον Dorfman (5.e3) o Αγγελής τόσο το 2008 όσο και χθες επέλεξε το 5.dxc5 Qxc5 6.0-0. Αναρωτιέμαι αν ο Νικολαΐδης το είχε δει αυτό και γι αυτό το λόγο επέλεξε αυτή τη συνέχεια. Όπως και να χει ο λευκός βγάζει μια άνετη θέση αρκεί να ελέγχει το d5 τετράγωνο. Ο σχηματισμός στο τέλος μοιάζει λίγο με Pelikan με φιανκέτα. Αντικειμενικά μπορεί ο μαύρος να μην έχει κάτι αλλά θεωρώ μεγάλο ρίσκο την επιλογή του Νικολαΐδη να παίξει όλο το πρωτάθλημα στον τελευταίο γύρο που παρότι λευκός είχε απέναντί του έναν GM - όσο ντεφορμέ και να είναι αυτός.

Βαθμολογικά αδιάφορη αλλά επεισοδιακή παρτίδα. Ο λευκός έχει σχηματισμό Maroczy αλλά λείπουν οι λευκοτετράγωνοι αξιωματικοί. Ο Μουτούσης επέλεξε να φάει με τον ίππο στο d4 στην 14η κίνηση που είναι καινοτομία, αντί του 14...Qb7 (Tkachiev-Lutz, Hoogovens Open, 1995) ή του 14...a6 (μεταξύ άλλων και Μαρκίδης-Vuckovic, Κόρινθος 1999 όπου πέτυχε μεγάλη νίκη ο Κώστας). Ο Μουτούσης βρέθηκε σε δύσκολη θέση μετά το 23...g6 που δίνει στόχο και ενδυναμώνει το f5 break του λευκού. Ίσως του διέφυγε το 26.Nd5! μετά το οποίο έπρεπε να παίξει μια κίνηση που πονάνε τα μάτια σου όταν την βλέπεις στη σκακιέρα, το 26...e5, που είναι όμως η καλύτερη τύχη των μαύρων. Μετά το 26...exd5 27. exd5 Re8 φτάσαμε στην παρακάτω θέση.

Θα μπορούσε να είναι από άσκηση του Yusupov η θέση. Πώς πρέπει να παίξει ο λευκός? Η νικηφόρα συνέχεια είναι 28.Qd3! Rg8 29.Rf3 Rcf8 30.Qf1! Rf7 31.Re6 Rgf8 και μετά τα φαγώματα στο f6 με την λευκή βασίλισσα να τρώει τελευταία ο λευκός έχει αποφασιστικό πλεονέκτημα. Ο μαύρος δε μπορεί να κοντράρει τις ντάμες από το g7 γιατί το φινάλε πιονιών είναι χωρίς ελπίδες γι αυτόν.

Η παρτίδα συνεχίστηκε με το "φυσικό" 28.Re3? Ng8! 29.Rf1 Rf8 30.Ref3 Rxf3 31.Qxf3 Bf6 32.Bxf6 Rf8 += για να φτάσουμε στην επόμενη κρίσιμη θέση.

Η άβολη τοποθέτηση των λευκών βαριών κομματιών στην f στήλη τα υποχρεώνει στο να βρουν το 33.Qc3! Qf7 34.Qg3 (τώρα που η μαύρη βασίλισσα μπήκε και αυτή μπροστά στον μαύρο πύργο) Nxf6 35.Qxd6 Kg8 36.Qc6 όπου ο μαύρος πρέπει να προσέξει πολύ για να πετύχει την ισοπαλία. 36...b5 (ή 36...Qe7 37.Qxb6 Qe2 38.Qxa6 Qe3+) 37.Qxa6 bxc4 38.bxc4 Qe8 και ο μαύρος απελευθερώνεται και ενεργοποιεί τη βασίλισσα του (Qe3+) με αρκετό αντιπαιχνίδι για την ισοπαλία. Ο Καπνίσης έπαιξε μία άλλη εκδοχή της θυσίας κομματιού με 33.Qg3? και βρέθηκε "κατηγορούμενος" καθώς τώρα η μαύρη βασίλισσα κρατάει την πτέρυγα. Η παρτίδα γύρισε εντελώς όταν στην πίεση ο λευκός έπαιξε 36.b4?? και 37.Qc6? και έτσι όταν έφτασε η ανανέωση χρόνου ήταν σχεδόν χαμένος.

Δεν τολμώ να αναλύσω λεπτομερώς αυτό το πολύ τεχνικό φινάλε, αλλά μου φαίνεται πως ο μαύρος πρέπει να μεταφέρει τον βασιλιά προσεκτικά προς την πτέρυγα της βασίλισσας προστατεύοντάς τον από ενοχλητικά σαχ και μετά να φάει Qxb5 όταν και ο βασιλιάς θα είναι κοντά στην προστασία της μαύρης βασίλισσας. Στη θέση του διαγράμματος ο Μουτούσης έπαιξε 55...Qg5? παραβλέποντας το τακτικό 56.Qd4! που απειλεί τον ίππο και ματ από το h8 ταυτόχρονα. Το 56...Qxb5 είναι φορσέ αν θέλει ο μαύρος να παίξει για νίκη - αλλιώς 56...Qc1 57.Qxb6 Qf4+ με διαρκές. Μετά από 57.Qe3+ Kg7 58.Qe7+ Kg8 ο μαύρος θα δώσει το g6 πιόνι και θα μεταφέρει τον βασιλιά στο c7 για να γλιτώσει από τα σαχ του λευκού. Όμως ο λευκός βασιλιάς είναι κοντά στο h5 και έτσι θα πέσει και το τελευταίο μαύρο πιόνι με αναπόφευκτη πλέον την ισοπαλία.

Το πρώτο μεγάλο βήμα του Γαλόπουλου προς το άριστο τελικό πλασάρισμα. Το πείραμα στο άνοιγμα από τον Νικολάου θυμίζει κάτι από Larsen (δείτε τη σειρά με τα αντίστροφα ανοίγματα), αλλά όπως έχει πει και ο Adorjan αν δεν σε λένε Larsen πασχίζεις να ισοφαρίσεις με τα λευκά σε αυτές τις θέσεις. Εντωμεταξύ έχω παρατηρήσει κάτι από τις δικές μου τελείως αποτυχημένες απόπειρες να παίξω έτσι με τα λευκά. Παίζω πολύ άσχημα και πιστεύω πως ένας από τους λόγους είναι πως αποτυγχάνουν οι διαδικασίες αναγνώρισης προτύπων του εγκεφάλου επειδή ακριβώς το χρώμα των κομματιών που παίζεις δεν είναι μαύρο αλλά λευκό. Πιστεύω δηλαδή πως αν είχα τα μαύρα κομμάτια και απλά έπαιζα την πρώτη κίνηση εγώ, δε θα έπαιζα τόσο χαλιά στις 4-5 παρτίδες που αποπειράθηκα κάτι αντίστοιχο. Δεν ξέρω αν κάποιος έχει να μοιραστεί κάποια εμπειρία από ανάλογο εγχείρημα. Πίσω στην παρτίδα, το 10...h6 αποτελεί μία καθόλου φιλόδοξη καινοτομία στη θέση - αντί αυτού έχουν παιχτεί διάφορα, κυρίως 10...Ne8 και 10...Re8 - μετά την οποία ο λευκός... ισοφαρίζει. Στη συνέχεια ο Νικολάου έστησε κομμάτι με το 17.Bxd4? αλλά βρήκε κάποιο αντάλλαγμα επειδή ο μαύρος δεν βρήκε το δύσκολο 20...Nc8! -+. Στην 24η κίνηση ο λευκός θέλησε να εμποδίσει το Ne5 του μαύρου και έπαιξε 24.f4? επιτρέποντας στον μαύρο να τοποθετήσει τον αξιωματικό στο d4 και τον ίππο στο c5 πετυχαίνοντας το μπλοκάρισμα των λευκών πιονιών. 24.d4! είναι ο σωστός τρόπος και στο 24...Ne5 25.c5 g5 26.d5 exd5 27.Bxd5 με δυναμική ισορροπία. Αφού μπλοκαρίστηκαν τα πιόνια (Bd4,Nc5,Rb8) ήρθε ο μαύρος βασιλιάς και τα εξουδετέρωσε οδηγώντας τον μαύρο σε εύκολη νίκη.

Η μόνη αδιάφορη από βαθμολογικής απόψεως παρτίδα του τελευταίου γύρου. Το γρήγορο 11.h2-h4, 12.h4-h5 του Μουτούση έχει ξαναπαιχτεί στην παρτίδα Goriatchkin-Chashchin το 2008 όπου ο μαύρος έπαιξε με τη σειρά του 13...g4 και αργότερα g3 για να κρατήσει την ισοπαλία σε μια περιπετειώδη παρτίδα. Ο Νικολάου προτίμησε το στρατηγικά ύποπτο 13...Ne5?! Το πρόβλημα του μαύρου είναι πως ο λευκός ίππος έχει άμεση πρόσβαση στο d5 ενώ ο μαύρος από το f6 που βρίσκεται έχει πολύ δρόμο να διανύσει μέχρι το d4. Έτσι ο λευκός έχει το πλεονέκτημα. Για να φτάσει μάλιστα ο ίππος στο d4, ο μαύρος αναγκάστηκε να θυσιάσει και ένα πιόνι. Του Μουτούση του πήρε αρκετή ώρα αλλά τελικά κατάφερε να μετατρέψει το πλεονέκτημα και να κλείσει με νίκη το τουρνουά. Ο Νικολάου έπαιξε ενδιαφέρουσες παρτίδες - και μας πρόσφερε μάλιστα και τα δύο πολύ ενδιαφέροντα φινάλε με τον Παυλίδη και τον Αγγελή - έμπαινε συνεχώς όμως σε μεγάλη πίεση χρόνου και τελικά δεν απέφυγε την τελευταία θέση. Από ό,τι καταλαβαίνω όμως είναι ο πιο ερασιτέχνης από τους συμμετέχοντες και σίγουρα θα ήταν καλή εμπειρία γι αυτόν - εγώ σίγουρα τον ζηλεύω.

Εδώ πάλευε ο Αγγελής για τον μισό βαθμό που θα του χάριζε τη νόρμα ΙΜ. Στην αρχή της παρτίδας όταν είδα την πιονοδομή του μαύρου μετά το 11.Bxc6 bxc6 πίστευα πως θα είναι πολύ δύσκολο να σωθεί απέναντι στον GM. Όταν δε παίχτηκε και η μανούβρα Qd8-d4-b4-b6-b8 και έπεφτε ξερό το c6 προέβλεπα σύντομη νίκη των λευκών. Προσπαθώ να καταλάβω γιατί δεν έφαγε στο c6 ο Μαστροβασίλης. 16.Qxc6 και δε βλέπω κάποιο αντάλλαγμα ή κάτι που να μοιάζει επικίνδυνο. Στο 16.Nd3 Qb6 ή Qd6 σταθεροποιούσε τη θέση των μαύρων κάπως. Το 16...Nh5 ήταν λάθος. Και στην 19η κίνηση θα μπορούσε να φάει το c6 η ντάμα. Τελικά αυτό που βγήκε ήταν το ονειρεμένο σενάριο για τον Αγγελή. Το αντάλλαγμα που βρήκε στην παρτίδα για το πιόνι δεν το είχε σε καμιά από τις υποβαριάντες που ο λευκός έτρωγε στο c6. Αν κάποιος μου έδειχνε τη θέση μετά την 31η κίνηση δε θα πίστευα πως τα λευκά κομμάτια τα χειρίζεται ένας GM. 20 κινήσεις αργότερα τα λευκά σαν ελατήριο που έχει τεντώσει έχουν βγει από το καβούκι τους. Βάζω τις δύο θέσεις δίπλα δίπλα:

Εντυπωσιακή εξέλιξη που έγινε δυνατή βέβαια λόγω ανακριβειών των μαύρων. Η κατάσταση μετά το δεύτερο διάγραμμα θα πρέπει να ήταν δύσκολη για τον Αγγελή. Η ψυχολογία της παρτίδας ήταν εναντίον του. Όμως αντικειμενικά η θέση του δεύτερου διαγράμματος δεν ξέρω αν κερδίζει. Το φινάλε Π+δ έναντι Π που προέκυψε είναι σίγουρα νούλα. Είχε κάτι ο GM νωρίτερα? Εγώ έκανα αρκετές απόπειρες παίζοντας με τον υπολογιστή αλλά δεν κατάφερα κάτι. Συγχαρητήρια στον Αγγελή για τη νόρμα.

Ο λευκός έπαιξε την ιδέα του Portisch με 9.Nd2 (Portisch-Ivanchuk, Reykjavik 1991) αλλά δε συνέχισε με το 11.Qa4 του Ούγγρου GM, στο οποίο το c5 πίστευαν παλιά ότι δεν πέφτει λόγω του 11...Nc5 12.Qa3 Nfd7 13.Na4 b6 14.Nb3 αλλά σήμερα στην εποχή των υπολογιστών ο μαύρος διατηρεί την ισορροπία με 14...Qh4!. Αντί όλων αυτών ο λευκός έπαιξε 11.b4!? b6N (11...Ne8, Sevillano-Koshy, Dhaka 1995; 11...Rd8, Neumann-Lenk 2002) 12.cxb6 Qxb4? (πρέπει 12...axb6 13.a3 Ba6=) 13.Qb3! c5 14.bxa7 Rxa7 15.Qxb4 cxb4 και τώρα το 16.Bxa7 bxc3 17.Nc4 Nxe4 18.0-0-0!! +/- δίνει το πλεονέκτημα στα λευκά. Δύσκολη συνέχεια για άνθρωπο ομολογουμένως. Το 16.Nd5?! του Γαλόπουλου διατηρεί πάντως ένα ελαφρύ πλεονέκτημα για τον λευκό ενώ έχει και πιο εύκολο παιχνίδι. Ο Ναούμ έδωσε κακώς τη διαφορά με το 17...Nxd5? (17...Ra3 18.Nxb4 Bb7 19.Rc1+=) και ακολούθησε μια τακτική βαριάντα που βγάζει για τον λευκό κερδισμένο φινάλε. Ο Γαλόπουλος το μετέτρεψε και περίμενε τους υπόλοιπους, προσωρινά πρώτος στη βαθμολογία.

Την ίδια στιγμή οι δύο Παυλίδηδες έπαιζαν μια τρελούτσικη και πολύ δύσκολη στην εκτίμηση παρτίδα. Ακολουθώντας την απόλυτη main line του ανοίγματος φτάνουμε στην 21η κίνηση του μαύρου όπου ο Τάσος αντί του πιο συνηθισμένου 21...e5 στο οποίο τα στατιστικά είναι συντριπτικά υπέρ του λευκού, έπαιξε 21...Rxh1. Τελικά η καινοτομία έρχεται με το 24.Ne4?? (εκτός αν μου διαφεύγει κάποια πιο πρόσφατη παρτίδα σε σχέση με τις Negi-Papin, Παγκόσμιο Νέων 2005, Istanbul και Zhigalko-Pogonina, Aeroflot B 2006, στις οποίες παίχτηκε 24.Nb3 και έληξαν ισόπαλες). Ο μαύρος κερδίζει αμέσως με 24...Nxe4! 25.Qxe4 exf4 26.Rh7+ Kf6 27.Qxf4+ Bf5 και ο λευκός δεν έχει τίποτα. Και στη συνέχεια της παρτίδας όμως, ο μαύρος διατήρησε το πλεονέκτημα σε μια οξύτατη βαριάντα και τελείως κερδισμένος πια έφτασε στην παρακάτω θέση έχοντας αυτός την κίνηση:

Το κάρφωμα του ίππου στη δεύτερη γραμμή με 35...Qh2! είναι αποφασιστικό. Η απειλή 36...g3 αντιμετωπίζεται μόνο με αλλαγή βασιλισσών μετά την οποία το g πιόνι του μαύρου είναι πολύ δυνατό, π.χ. 36.Ne4 Qxd2 37.Nxd2 g3 38.Re1 g2 39.Rg1 Nh5 όπου πέφτει και το f4, χωρίς ο λευκός να μπορεί να κάνει το παραμικρό. Όμως ο Τάσος έπαιξε 35...g3?? 36.Nh3! Qh2 37.Ng5+ Kg7? (το κακό τετράγωνο για τον βασιλιά. Οπουδήποτε αλλού ήταν πιο ασφαλές, π.χ. 37...Ke7 38.Qb4+ Ke8= αν και ο λευκός θα συνέχιζε να παίζει φυσικά για νίκη) 38.Re2 g2? (καταρρέει στη πίεση ο μαύρος λίγες κινήσεις πριν την ανανέωση χρόνου. Απαραίτητο ήταν το 38...Qh5 39.Nxe6+ Bxe6 40.Rxe6 Qc5 +=) 39.Qb4! Qxf4 40.Rxg2 Ng8? (σε ήδη σχεδόν χαμένη θέση επιταχύνει το τέλος. 40...Qc7 41.Qxd4 e5 42.Qxa7 με μεγάλο πλεονέκτημα των λευκών) 41.c4! +- Qf1 42.Rd2 Qf6 43.cxd5 Qxg5 44.d6 1-0 (μία θέση που θα τη θυμάται καιρό ο Αντώνης Παυλίδης). Και έτσι απέμενε ο Γιάννης Νικολαΐδης που χρειαζόταν πια μόνο νίκη.

Ο Σπύρος έφαγε νωρίς στο c4 και ακολούθως απέφυγε τη main-line με 6...Bb4, τις δυσκολίες της οποίας είδαμε στην ανάλυση της πρόσφατης παρτίδας Kramnik-Nakamura από το Λονδίνο και έπαιξε τη βαριάντα με 6...Nd7. Ακολουθήθηκε η πασίγνωστη παρτίδα Kramnik-Naiditsch, Dortmund 2007 μέχρι που ο Καπνίσης διαφοροποιήθηκε με το 20...Bd7N (20..Be6 είχε παίξει ο Γερμανός GM), μία φαινομενικά καλή βελτίωση καθώς τώρα ο μαύρος εμποδίζει το Na4 που αρέσει στο engine μου μετά το 20...Be6, ενώ αν ο λευκός παίξει 21.Bd5 τότε ο μαύρος βγαίνει ένα τέμπο πάνω σε σχέση με την Kramnik-Naiditsch που είχε παιχτεί 20...Be6?! 21.Bd5 Bd7 (ο μαύρος δε μπορεί να αλλάξει στο d5 καθώς θα οδηγηθεί σε μειονεκτικό φινάλε) 22.Ne4.

Στην παρτίδα μας ο Νικολαΐδης έπαιξε πιο "αργά" 21.Kf1 και 22.Rd1 και στη θέση του διαγράμματος έχω την αίσθηση ότι πέρασε τον λάθος ίππο στο b4. Το 26.N3b4 φαίνεται καλύτερο καθώς ο λευκός απειλεί Nxc6 και να πιέζει μετά το c6 πιόνι οπότε ο μαύρος είναι αναγκασμένος να αλλάξει είτε στα b4,g2 είτε στο d5. Στην πρώτη περίπτωση μετά από 26...Bxb4 27.Nxb4 Bxg2+ 28.Kxg2 ο λευκός θα περάσει πύργο στην εβδόμη καθώς το Rd7 δεν ανακόπτεται, ενώ στη δεύτερη μετά από 26...Bxd5 27.Nxd5 η "προφυλακή" του λευκού με τον ίππο στο d5 είναι ακλόνητη και θα μπορεί να ψάξει την κατάλληλη στιγμή να ανοίξει τη d στήλη υπέρ του μετακινώντας τον ίππο. 26.N5b4?! Ne7? (26...Bxg2+! 27.Kxg2 Rbc8 +=) 27.Bxc6 Nxc6 και εδώ πιστεύω πως με 28.Nxc6 bxc6 ο λευκός έχει να πιέζει το c6 πιόνι και μπορεί να παίζει για νίκη. Μετά το 28.Nd5?! η θέση φαίνεται να ξαναγυρνάει γύρω από την ισότητα. Αυτό ήταν το σημείο που μπόρεσα να εντοπίσω ως το πιθανότερο για να βρεθεί βελτίωση για τα λευκά. Η παρτίδα τελείωσε με σωστό αίτημα του Σπυρου για τριπλή επανάληψη - και έδωσε τον τίτλο στον Αντώνη Παυλίδη.

Με την παρούσα ανάρτηση τελειώνει η παρουσίαση του Πρωταθλήματος Ελλάδας Ανδρών 2011. Ελπίζω πως παρά τις όποιες ανακρίβειες περιέχονται σε αυτές τις αναρτήσεις, να είχε νόημα όλη αυτή η προσπάθεια. Είναι κρίμα που εδώ και πάρα πολλά χρόνια τα πρωταθλήματα Ελλάδας περνάνε χωρίς να δημοσιεύονται σχολιασμένες οι παρτίδες από τους παίκτες και χωρίς η ΕΣΟ να κάνει έστω και την παραμικρή προσπάθεια για δημοσιογραφική κάλυψη των αγώνων. Περιοδικά σκακιστικά δεν υπάρχουν πια και έχει μείνει μόνο η "λόξα" αυτή με τα blogs. Από το ολότελα πιστεύω πως κάτι είναι κι αυτό. Βλέποντας τώρα που ετοιμάζω να δημοσιεύσω την ανάρτηση τους χρόνους, βλέπω πως μου πήρε 4.5 ώρες. Δεν γκρινιάζω, ήταν διδακτικές. Απλά το σημειώνω.

Ας αρχίσουμε με τη βαθμολογία καθώς πλησιάζουμε προς το τέλος του τουρνουά:

(έχω προσθέσει σε όλους το βαθμό επί του Κουρκουνάκη)

1. Παυλίδης Αντ. 6.5/9 (έχει τον Τάσο με τα λευκά στον 11ο γύρο)

2. Νικολαΐδης Γ. 6/8 (έχει τον Αγγελή με τα μαύρα και τον Καπνίση με τα λευκά)

3. Γαλόπουλος 5.5/8 (έχει τον Νικολάου με τα μαύρα, τον Ναούμ με τα λευκά και τη νόρμα ΙΜ στο τσεπάκι)

4. Παυλίδης Αναστ. 5.5/8 (έχει τον Θάνο Μαστροβασίλη με τα λευκά και τον Αντώνη με τα μαύρα)

5. Αγγελής 5.5/8 (έχει Νικολαΐδη με τα λευκά και τον Θάνο με τα μαύρα και άρα το δυσκολότερο πρόγραμμα από όλους)

6. Μαστροβασίλης 4.5/8

7. Μουτούσης 4/8

8. Καπνίσης 3/8

9. Ναούμ 3/8

10.Νικολάου 2.5/8

Ο Γιάννης Νικολαΐδης άγγιξε από σήμερα τον τίτλο του πρωταθλητή Ελλάδας, κυρίως λόγω της ήττας του Αντώνη Παυλίδη από τον Θάνο Μαστροβασίλη, ήττα που του στερεί και τη δυνατότητα νόρμας GM. Εντυπωσιακή η νίκη του Γαλόπουλου επί του Καπνίση - που εκτός του ότι τον φέρνει στη διεκδίκηση των επάθλων, του χαρίζει και μία νόρμα ΙΜ.

1.d4 d5 2.c4 c6 3.cxd5 cxd5 4.Nc3 e5!? 5.e4!? ήταν το άνοιγμα της παρτίδας και έτσι παρότι ο λευκός - που ήθελε μια ισοπαλία για την επίτευξη νόρμας ΙΜ - ήθελε ήρεμα πράγματα με τη Σλαβική αλλαγής, τελικά αναγκάστηκε να παίξει μια πολύ οξεία θέση. Εκ του αποτελέσματος του βγήκε σε πολύ καλό. Τη θέση μετά το 5.e4!? ομολογώ ότι τη βλέπω για πρώτη φορά στη ζωή μου, όμως έχουν παιχτεί δεκάδες παρτίδες έτσι με πρώτη την Marshall-Winawer, Monte Carlo 2001 και μία από τις πιο πρόσφατες την Capo Vidal-Μαστροβασίλης Δ. (Mexico-Greece), Dresden Olympiad, 2008 - μια ολυμπιάδα για την οποία, με αφορμή ένα εκπληκτικό βιβλίο που έπεσε στα χέρια μου, θα γράψω πιο αναλυτικά τις προσεχείς ημέρες. Τελικά από το πλήθος αυτό των παρτίδων, μετά το 8.Bf4 ακολουθήθηκε η Krasenkow-Shabalov από το πρωτάθλημα ΕΣΣΔ του 1991, στην οποία ο Krasenkow έπαιξε 10.Qd5 ενώ ο Γαλόπουλος βελτίωσε με το 10.0-0Ν! += που ολοκληρώνει την ανάπτυξη των λευκών σε μία πολλά υποσχόμενη θέση.

11...a6? 12.e6! Bxe6 13.Bxc6 bxc6 14.Qa4 +-

11...Qc7?! 12.e6! Bxe6 13.Nxe6 fxe6 14.Nxe4 με μεγάλο πλεονέκτημα

12.Nfd5 0-0-0 13.Re1 Bh3?! (13...Be6) 14.g3 Qh6??

Χάνει αμέσως. 14...Be6 15.Rxe4 Nb4 μοιάζει να αποτελεί την καλύτερη τύχη των μαύρων αν και μετά το 16.h4! ο λευκός έχει τεράστιο πλεονέκτημα.

15.Rxe4 Bc5 16.Rc4 Bb6 17.Qf3 Kb8 18.Bxc6 1-0 π.χ. 18...bxc6 19.Nxb6 axb6 20.Rxc6 και 21.Rxb6+. Διάλυση.

Στην σπάνια γραμμή με 7.Qa4+!? (7.Rb1 είναι η κύρια συνέχεια) ο Μουτούσης έπαιξε το ακόμα πιο σπάνιο 8.Ba3 και τελικά αφήσαμε την τελευταία γνωστή θέση μετά το 9...h6 - 9...Re8 παίχτηκε το μακρινό 1935 στην Trifunovic-Lundin από την Ολυμπιάδα της Βαρσοβίας. Η υποχώρηση του αξιωματικού με 12.Bc1 είναι η καλύτερη απόδειξη για το ότι η ιδέα του λευκού στο άνοιγμα έχει αποτύχει. Τελικά στο φινάλε των ελαφρών κομματιών που προέκυψε το ζεύγος των αξιωματικών του λευκού δεν του προσφέρει κάποιο πλεονέκτημα. Η πιονοδομή των άσπρων είναι σπασμένη - 4 νησίδες - και ο μαύρος ίππος έχει να επιλέξει μεταξύ πολλών καλών πόστων στο κέντρο της σκακιέρας. Οπότε ο Κώστας τον άλλαξε για να βγει μια νεκρή ετεροχρωμία.

Μια παλιά ιδέα του Harry Yanofsky, του ενός εκ των δύο Καναδών αδελφών Yanofsky - ο έτερος Daniel ήταν ο πρώτος GM και πολλές φορές πρωταθλητής Κανάδα - που καμία σχέση δεν έχουν με τον πασίγνωστο David Yanofsky που έπαιζε στα κορυφαία τουρνουά του κόσμου πριν από τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο (από το Monte Carlo 1901 μέχρι το Mannheim 1914, το τουρνουά που πρόλαβε ο πόλεμος), στο 9.Nh4!? ειδικεύεται από τους σύγχρονους παίκτες ο Christian Bauer. Η ιδέα είναι να οδηγήσει την παρτίδα σε αντισυμβατικές θέσεις όπου ο μαύρος δεν έχει το αυτόματο παιχνίδι της Ινδικής του Βασιλιά και πρέπει να σκεφτεί από νωρίς τις κινήσεις του. Ο μαύρος έφαγε 12...gxf5 (12...Nxf5, Hertneck-William Watson, Bundesliga 1994) και ο Νικολαΐδης αντέδρασε με το "αργό" 13.Kh1. Ο υπολογιστής σε όλες τις βαριάντες βάζει ένα Qb3 και στο κράτημα του b7 πιονιού με τη ντάμα (Qb8,Qc8) - αν κρατήσει ο πύργος με Rb8, το Be3 c5 υποτίθεται πως είναι υπέρ των λευκών- προτείνει με τέμπο Bg5 και Bf1 για να φύγουν οι λευκοτετράγωνοι θεωρώντας πως ο λευκός έχει κάποιο πλεονέκτημα. Ψιλά γράμματα ίσως, αλλά είναι εντυπωσιακή αυτή η εμμονή με το Qb3 και στη συνέχεια της παρτίδας. Ο Νικολαΐδης δεν προσπάθησε πολύ να αποφύγει την ισοπαλία αν και αντικειμενικά (εξαιρουμένων των ιδεών με Qb3) δε φαίνεται να έχει κάτι ο λευκός σύμφωνα πάντα με το engine μου. Εμένα η θέση μου φαίνεται πολύ δυσνόητη.

Κρίσιμη από βαθμολογικής απόψεως παρτίδα για τον μαύρο ενώ και ο Θάνος φαντάζομαι θέλει να καλύψει λίγο από το ELO που χάνει σε αυτό το τουρνουά. Εντυπωσιακό το ότι ο GM απέφυγε τη θεωρητική διαμάχη στις κρίσιμες βαριάντες. Καταλήξαμε σε μία άγνωστη παρτίδα Hartvig-Nielsen (όχι ο γνωστός) από το 1989 - παίκτες του 2200 και οι δύο - όπου ο μαύρος μετά το 14.Ne4 είχε κρατήσει τις ντάμες μέσα με 14...Qb6? (θυσιάζοντας το d6 πιόνι και κρατώντας την ισοπαλία μετά από θαύματα). Ο Παυλίδης τις άλλαξε και έβαλε αμέσως d5. Κρίνοντας από τα evaluation που βλέπω και δεδομένου του ότι το d5 είναι φορσέ, θα τολμήσω να πω πως το 12...c6 - που έχει παίξει και ο Σουλεΐδης δύο φορές στο Open του Oberhausen το 1999 - είναι στρατηγικά αμφίβολο. Ίσως να μας διαφωτίσει ο Παναγιώτης Φρεντζάς αφού στο Παπαναστάσιο το 1996 του έπαιξε στην ίδια θέση ο Αναγνωστόπουλος 12...a5 και μετά από μια περίπου φορσέ συνέχεια έφυγε όλη η πτέρυγα της βασίλισσας και ο μαύρος κράτησε εύκολα. Πίσω στην παρτίδα μας, ο λευκός πήρε τον έλεγχο της στήλης d και έσπρωξε τα f,e πιόνια του κερδίζοντας τελικά ένα πιόνι κατά τη μετατροπή σε φινάλε πύργων, το οποίο κέρδισε υποδειγματικά.

Σε αυτή τη θέση μάλλον θα πρέπει να ψάξουμε βελτίωση της άμυνας των μαύρων. Ο Παυλίδης έπαιξε 25...Rae8?! και μετά από 26.e5 Nd5 27.Bxd5 cxd5 28.Rxd5 f6 29.Kf2 fxe5 30.Rxe5 Rxe5 31.fxe5 Rxe5 32.Rd7+ ο λευκός μαζεύει και το b7 φτάνοντας στο φινάλε που λέγαμε πιο πάνω. Ίσως 25...Rg8 26.e5 Nh5 27.Bf3 c5 28.Rc4 b5!? 29.Rxc5 Nxf4 30.Rxb5 Rc8 να έδινε κάποιες τύχες, ενώ η άλλη ιδέα αμφισβήτησης της στήλης d με 25...c5 26.Rc4 Rd7 27.Rxd7 Nxe7 28.e5 φαίνεται χωρίς ελπίδες αφού ο λευκός αξιωματικός είναι θηρίο στη διαγώνιο.

Αύριο έχουμε τα εξής: Παυλίδης Αναστ.-Μαστροβασίλης Θ., Αγγελής-Νικολαΐδης, Καπνίσης-Μουτούσης και Νικολάου-Γαλόπουλος. Ναούμ και Παυλίδης Αντ. ξεκουράζονται.

Ο κυριακάτικος γύρος του τουρνουά είχε αρκετό κόσμο να παρακολουθεί είτε με τη φυσική του παρουσία είτε μέσω διαδικτύου. Και πάλι λόγοι σκοπιμότητας οδήγησαν την παρτίδα Αγγελής-Γαλόπουλος σε σύντομη ισοπαλία - καθώς βόλευε και τους δύο ως προς τον στόχο της νόρμας ΙΜ. Μεταξύ των τριών κανονικών παρτίδων όμως είχαμε ίσως τη σημαντικότερη βαθμολογικά αναμέτρηση μεταξύ του ως τότε πρωτοπόρου Αντώνη Παυλίδη και του Γιάννη Νικολαΐδη, ενώ ο άλλος Παυλίδης αντιμετώπιζε τον Κώστα Μουτούση. Τελικά και οι δύο Παυλίδηδες έχασαν, ενώ η νίκη του Ναούμ στην άλλη παρτίδα συμπλήρωσε το τρίο των νικών για τα μαύρα κομμάτια.

Η παρθενική νίκη του πιτσιρικά στο τουρνουά. Ο Νικολάου θέλησε να αποφύγει οποιαδήποτε θεωρητική συζήτηση και ήδη από το 7.g3 αφήνουμε πίσω μας την τελευταία σοβαρή παρτίδα που είχε φτάσει σε αυτή τη θέση, την Pochinkov-Biolek σε ένα από τα open της πόλης Pardubice της Τσεχίας, τον Ιούλιο του 2009. Ο λευκός παλεύει για την ισότητα από νωρίς και η αμφίβολη θυσία πιονιού με το 11.e4?! κάθε άλλο παρά βοηθάει στο να την πετύχει. Ο λευκός, τελείως χαμένος, έπαιξε ένα "τυχοδιωκτικό" 21.Rd3? το οποίο θα έπρεπε να επιταχύνει το τέλος, αν ο μαύρος έβρισκε έναν ωραίο συνδυασμό.

21...Qh1+! 22.Bxh1 Bxd3 23.Qxd3 Bxd3 -+. Φυσικά και μετά το 21...Rah8 22.Rxh3 Rxh3 ο μαύρος διατηρεί σοβαρό πλεονέκτημα, αρκεί να μην παίξει στο 23.Rd1 Bf4?? 24.Bg2= όπως και έγινε στην παρτίδα. Το break με τη διπλή θυσία πιονού 26.d5! cxd5 27.c6! ισοφαρίζει λόγω του περάσματος της λευκής βασίλισσας στο στρατόπεδο του μαύρου και της προοπτικής του διαρκούς σαχ, ενώ το 28...Kd8? δίνει την ευκαιρία στο λευκό να γυρίσει τούμπα τη θέση μετά από 29.Bxg7! Ke7 30.Qa7+ Bc7 31.Bxh3 Qxh3+ 32.Ke1 +/-. Η ευκαιρία όχι μόνο πέρασε ανεκμετάλλευτη, αλλά ήρθε και το 31.f3?? που χάνει αμέσως. Ο Ναούμ χρειάστηκε να "καθυστερήσει" το τελικό χτύπημα μέχρι την ανανέωση χρόνου, αλλά πια η θέση ήταν χωρίς επιστροφή.

Ρεσιτάλ στο θέμα της προετοιμασίας στο άνοιγμα από τον Κώστα Μουτούση που έπαιξε 24 κινήσεις πολύ γρήγορα σε ένα από τα περίπλοκα συστήματα της θεωρίας του παιχνιδιού ακολουθώντας δύο παρτίδες του "καημένου" του Christopher Lutz ο οποίος αφού έπαιξε 25.Rc1? και έχασε από το Piket σε μία παρτίδα active που προβλήθηκε και στην τηλεόραση, βρέθηκε λίγο αργότερα την ίδια χρονιά με τα μαύρα απέναντι στον Korchnoi που του έδειξε τον σωστό τρόπο με το 25.Rd1! στο οποίο αντί του δυναμικού 25...Qb2! ή έστω του 25...Bc5 που κρατάνε, έπαιξε 25...Nc5? και έχασε εύκολα στο Horgen, 1994. Ο Παυλίδης δοκίμασε 25.Qf3 - έχει παιχτεί και 25.f3 στην Komarov-Bakre, Goodricke 2001 με σύντομη ισοπαλία - για να στραβοπατήσει τελικά με το 28.bxa4? - αντί του σωστού 28.bxc4! αλλά είναι πολύ δύσκολο να αφήσεις το μακρινό πιόνι και να φας το κοντινό - και να χάσει μία παρτίδα που θα μπορούσε να παιχτεί στο 2700+ επίπεδο.

Εδώ ακολουθήθηκε μια παρτίδα Van Kampen-Turov μέχρι το 13.Bg5 αντί του 13.Rc1 το οποίο πρακτικά κερδίζει πιόνι αλλά με ισχυρό αντάλλαγμα για τον μαύρο σε θέση που ο λευκός ισορροπεί σε σχοινί. Το 18.Qh4 θα τον έβγαζε από τους πολλούς μπελάδες, ενώ μετά το 18.Qb3?! Nf4 η μόνη κίνηση που κρατάει είναι το 19.Bd1! αλλά ο λευκός είχε ήδη "επενδύσει στη λάθος ιδέα" 19.Rfe1?? Nxe2 20.Rxe2 Rd3! και ο Παυλίδης βλέποντας ότι στο 21...Rxf3 22.gxf3 ο βασιλιάς του είναι σε δίκτυο ματ, έδωσε το χέρι στον πολύπειρο αντίπαλό του.

Ο 9ος γύρος που διεξήχθη σήμερα και τελείωσε πριν λίγο: Γαλόπουλος-Καπνίσης 1-0 (νόρμα ΙΜ για τον Γαλόπουλο), Μουτούσης-Αγγελής 1/2, Νικολαΐδης-Παυλίδης Αναστ. 1/2 και Μαστροβασίλης Θ.-Παυλίδης Αντ. 1-0. Λεπτομέρειες για αυτές τις παρτίδες στην επόμενη ανάρτηση κοντά στα μεσάνυχτα.

Κουτσουρεμένος γύρος ο σημερινός καθώς εκτός από το γνωστό θέμα με την αποχώρηση Κουρκουνάκη που έριξε τον αριθμό των παρτίδων ανά ημέρα σε 4, είχαμε σήμερα και τους Μαστροβασίλη, Νικολαΐδη να μην παίζουν κανονικά την παρτίδα τους, κάνοντας ισοπαλία με την γνωστή επανάληψη κινήσεων στην Zaitsev. Με αυτό το δεδομένο, η νίκη του Αντώνη Παυλίδη με τα μαύρα επί του Μουτούση τον φέρνει στους 5.5/6 και με διαφορά 2 βαθμών από τον Γιάννη Νικολαΐδη. Στις άλλες δύο παρτίδες, ο Καπνίσης δεν κατάφερε να κερδίσει ούτε σήμερα, ενώ εύκολα κέρδισε ο Γαλόπουλος τον Τάσο Παυλίδη.

Ο Καπνίσης επέλεξε το Γκαμπί της Βασίλισσας αποδεκτό - κάτι που έχει ξαναπαίξει στο τουρνουά του Γιβραλτάρ το 2010 εναντίον του Fressinet, αλλά δεν είναι στο βασικό του ρεπερτόριο - και στο σχετικά σπάνιο και όχι και τόσο φιλόδοξο 9.a3 των λευκών έπαιξε ένα 10...Qb8 που είναι καινοτομία - 10...Be7, Ajrapetjan-Belikov, Alushta 2005. Ο μαύρος φυσικά στις βαριάντες με 8.Nc3 και 9.a3 δε θα πρεπε να έχει κάποιο πρόβλημα να ισοφαρίσει - το θέμα είναι πώς μπορεί να παίξει για νίκη. Δε χρειάστηκε να μηχανευτεί κάτι ο Καπνίσης για να μπερδέψει τη θέση, αφού ο λευκός το έκανε μόνος του με το 13.e4 και στη συνέχεια το 15.Nd5?!. Η απορία μου είναι τί είδε ο μαύρος στο 16...Re8 και το απέρριψε. Κάποια στιγμή δε θα αναγκαζόταν ο λευκός να ξεκαρφώσει τη ντάμα και ο μαύρος μετά τα φαγώματα στο e5 δε μένει με δύο πιόνια πάνω? Αντάλλαγμα για ένα πιόνι βλέπω, για δύο όμως δε νομίζω ότι είναι αρκετό. Στην παρτίδα ο Ναούμ ήταν αυτός που ίσως να μπορούσε να ζητήσει κάτι παραπάνω από τη θέση. Ίσως να κρατούσε τις ντάμες μέσα με 31.Qg3 ή να συνέχιζε στην τελική θέση με κάποιο σχέδιο τύπου Rb3+f4 (για να τρώει με πύργο μετά το en passant).

Ο μαύρος ήθελε Σλαβική, ο λευκός πρότεινε την Panov, αλλά κατέληξαν με αναστροφή σε μία Ζέμις και συγκεκριμένα την βαριάντα 6...e5 7.Nge2 c6. Το 8...Nfd7N προδιαθέτει για επερχόμενη αλλαγή στο d4 και έλεγχο των c5,e5 τετραγώνων, όμως η ιδεά του μαύρου ήταν τελικά να παίξει 10...b5? και να βγει τελείως... χαμένος. Κάτι διέφυγε του Παυλίδη και προσπαθώ να μαντέψω τι. Το 13.Nac3? Το 14.Qa3? (αν και οι άλλες κινήσεις της βασίλισσας διατηρούν το πλεονέκτημα). Προσπαθώντας να βρει κάποιο αντιπαιχνίδι ο μαύρος έδωσε και ένα κομμάτι. Όντας σε πίεση χρόνου συνέχισε να παίζει μέχρι την ανανέωση χρόνου αλλά η θέση ήταν πεθαμένη από νωρίς. Στην 14η κίνηση ο μαύρος είναι τελείως χαμένος για αυτό το επίπεδο.

Από πότε έχει να κερδίσει ένας 18χρονος το πρωτάθλημα Ελλάδος? Από την εποχή του Γρίβα? Ο Αντώνης Παυλίδης μετά τη σημερινή του νίκη έχει πια σοβαρές πιθανότητες να το καταφέρει. Χειρίστηκε πολύ καλά αυτήν την περίεργη Ινδική του Βασιλιά που προέκυψε και με το 12...a5 που είναι καινοτομία εξασφάλισε τον έλεγχο του c5 τετραγώνου και ισοφάρισε εύκολα. Ο λευκός δίστασε να τα αλλάξει όλα (στο b8 και στο d4 - και στο d5 αφού ο μαύρος πρέπει να φάει Bxd5) μετά το αμφίβολο 19...Qa7?! όταν και θα έπαιρνε ένα πιόνι με αντάλλαγμα τον έλεγχο της στήλης b από τα μαύρα ενώ αργότερα έχασε τον έλεγχο της θέσης με το 30.f6? που ήταν λάθος. Έπρεπε πρώτα 30.Rd1! και στο φορσέ 30...e4 (αφού ο ίππος του d2 δεν έχει τετράγωνο) , τώρα μόνο 31.f6 Bh6 32.Nxe4 με δυναμική ισορροπία. Το 36.c5 επίσης φαίνεται να δίνει τύχες επιβίωσης στον λευκό, ενώ το 40.g3?? (η δύσκολη 40η κίνηση) επιταχύνει το τέλος.

Το αυριανό πρόγραμμα: Παυλίδης Αντ.-Νικολαΐδης (στην πιο κρίσιμη παρτίδα του πρωταθλήματος), Παυλίδης Αναστ.-Μουτούσης, Αγγελής-Γαλόπουλος, Νικολάου-Ναούμ. Καπνίσης και Μαστροβασίλης θα ξεκουραστούν.

Δυστυχώς το πρόβλημα που αντιμετωπίζει ο Ηλίας Κουρκουνάκης δεν υποχώρησε και έτσι αναγκάστηκε σήμερα να αποχωρήσει από το πρωτάθλημα. Τα αποτελέσματά του ακυρώνονται ως προς τη βαθμολογία και ισχύουν μόνο για τυχόν νόρμες. Μετά από αυτήν την εξέλιξη, χρήσιμο είναι να παραθέσουμε τη βαθμολογία όπως έχει διαμορφωθεί μετά και τα σημερινά αποτελέσματα:

1. Παυλίδης Αντώνης 4.5/5

2. Παυλίδης Αναστάσιος 4/4

3. Αγγελής 3.5/5

4. Νικολαΐδης 3/4

5. Γαλόπουλος 2/4

6. Μαστροβασίλης Θ. 2/5

7. Μουτούσης 1.5/4

8. Καπνίσης 1.5/5

9. Νικολάου 1.5/6

10.Ναούμ 0.5/6

(αποχώρησε ο Κουρκουνάκης έχοντας 1.5/4)

Η πρόσκληση του Μουτούση με το 1.c4 b6 προς έναν σκαντζόχοιρο δεν έγινε δεκτή και με αναστροφή προέκυψε μια Ινδική της Βασίλισσας - βαριάντα Petrosian. Στην 12η κίνηση ο μαύρος είχε δοκιμάσει κυρίως το 12...a6 - π.χ. Wang Yue-Ljubojevic, Youth Vs. Experience, Amsterdam 2008 - αλλά και το 12...a5 - Mikhalevski-Polak, Biel 1998. Το 12...h6 του Μουτούση είναι καινοτομία και αργά-αργά ο μαύρος κατάφερε να ισοφαρίσει. Στο 30.f3 του Μαστροβασίλη, ο μαύρος πρέπει να παίξει ενεργητική άμυνα και να απειλήσει με τη σειρά του τον λευκό ίππο με 30...Bd6! αντί να υποχωρήσει τον δικό του από το e4. Το 30...Nd6? δε έδωσε στο λευκό την ευκαιρία να τελειώσει την παρτίδα με 31.Nxg6!. Ο ίππος δεν τρώγεται και τα λευκά μένουν με καθαρό πιόνι πάνω και καλύτερα κομμάτια και πιονοδομή. Η ευκαιρία πέρασε ανεκμετάλλευτη όμως το στούκι στο g6 είναι θεματικό όπως θα δούμε και παρακάτω. Ο Μουτούσης θα μπορούσε να επαναφέρει την ισορροπία στη θέση παίζοντας 32...h5! όμως τελικά φτάσαμε στην ανανέωση χρόνου με τα λευκά να διατηρούν ένα σταθερό πλεονέκτημα.

Ο λευκός έχει μόλις παίξει 42.Qd3 και έχει φορτώσει όλες του τις δυνάμεις πάνω στο g6 και το αντίπαλο ροκέ. Η σωστή άμυνα ξεκινάει από το απολύτως φορσέ και δύσκολο κατά τη γνώμη μου 42...g5!. Στο 43.Nh5 (43.Nh3 Be7 44.Nf2 Nd6 +=) Qc8 44.Qb5 η θέση του μαύρου είναι δύσκολη αλλά έχει ακόμα παιχνίδι η θέση. Μετά το 42...Ng7? ήρθε το 43.Νexg6! που αποφασίζει. Θα πήγαινε πολύ να χαθεί η ευκαιρία για δεύτερη φορά. 43...fxg6 44.Qxg6 Qf7 45.Qh6 Bf8 46.Nh5 (46.g5! μοιάζει ακόμα πιο αποφασιστικό αλλά πλέον δεν έχει και πολύ σημασία) Qe6 47.Qg5 Qe7 48.Qg6 1-0

Η καινοτομία 12...Qb6 του μαύρου τιμωρήθηκε υποδειγματικά. 12...f5 είχε παιχτεί στην Κοτρωνιάς-Vachier-Lagrave από την Ολυμπιάδα της Δρέσδης το 2008. Το 13...Rg8? είναι μάλλον το αποφασιστικό λάθος. Ο Παυλίδης έχει θέσει σοβαρή υποψηφιότητα για τον τίτλο.

Ο Ναούμ δοκίμασε με τα μαύρα αυτό που του έπαιξε ο Αναστάσιος Παυλίδης στον προηγούμενο γύρο. Τα λευκά δεν έπαιξαν βέβαια 7.f3?! αλλά το σωστό 7.e3 Nb4 8.Bxc4 e6 και τώρα περιέργως όχι το συνηθισμένο 9.0-0 αλλά το σπάνιο 9.Nd3!?. Τελικά η πρώτη καινούρια κίνηση ήταν το 14.a5 - 14.Bg5, Bucher-Buss, Winterthur U20, 2002 - η οποία δεν δημιουργεί κανένα απολύτως πρόβλημα στον μαύρο. Η θυσία πιονιού με το 18...Qf4!? του Ναούμ δεν έγινε δεκτή λόγω της βαριάντας 19.Qxa7 Ng4 20.g3 Qh6 21.h4 g5! με σοβαρό αντάλλαγμα για το πιόνι, ενώ στη συνέχεια της παρτίδας η άρνηση του Αγγελή να αλλάξει τον ίππο του d5 τον έβαλε σε μπελάδες. Ο μαύρος πήρε την πρωτοβουλία όμως "όρμηξε" την πιο ακατάλληλη στιγμή. Με το 41...Re2?! βελτίωσε τη θέση της λευκής βασίλισσας, ενώ το 41...Qh4? χάνει. Ο Ναούμ προφανώς πόνταρε όλη τη θέση για το ελκυστικό στο μάτι 42...Ne3+, το οποίο όμως δεν οδηγεί σε ματ ή αποφασιστικό κέρδος υλικού και ο λευκός στο μεταξύ έχει περάσει μέσα με την ντάμα και κερδίζει. Ο μαύρος ίππος μένει μετέωρος να κρέμεται μέσα στο λευκό στρατόπεδο αφού ο πύργος πρέπει να επιστρέψει επειγόντως για να προστατέψει τον βασιλιά του.

Αν στην αρχή του τουρνουά έλεγε κανείς πως η ισοπαλία σε αυτό το ζευγάρι δε θα ήταν κακό αποτέλεσμα για τον Καπνίση θα τον περνούσαν για τρελό αλλά έτσι όπως έχει πάει το τουρνουά και όπως πήγε και η παρτίδα, ήταν ένα μάλλον καλό αποτέλεσμα σταθεροποίησης. Ο λευκός αποφάσισε να παίξει μια σπάνια συνέχεια με το 8.g4!? - που προτιμούσε ο Reti - ενώ η αλλαγή στο d4 του μαύρου έβγαλε την παρτίδα από τα θεωρητικά μονοπάτια. Πολύ ενδιαφέρουσα η θυσία κομματιού για τρία πιόνια με το 13...Nxe4!?. Ο Καπνίσης έπαιξε για νίκη ενώ η θέση μάλλον δεν το "σήκωνε". Το 32.Rxg6? δε δουλεύει καλά και ο μαύρος έχασε μεγάλη ευκαιρία στην παρακάτω θέση:

Ο μαύρος έχει να επιλέξει μεταξύ του να πάρει το κομμάτι πίσω επιτρέποντας όμως στη λευκή βασίλισσα να αρχίσει τα σαχ ή να πάρει το f4 και να παίξει για νίκη σπρώχνοντας τη μάζα. 33...Rxg1! 34.Nxg1 Qf1+ 35.Kh2 Qxf4+ 36.Kg2 Qg5+ 37.Kh1 f4 και ο μαύρος παίζει για νίκη χωρίς κίνδυνο - πιθανόν η θέση του να είναι ήδη κερδισμένη. Ο Νικολάου όμως διάλεξε το πρώτο, 33...Qxe2? 34.Qd5+ e6= 35.Qd7+ και ο μαύρος δε μπορεί να ξεφύγει από το διαρκές σαχ.

Αυριανό πρόγραμμα:

Ναούμ-Καπνίσης

Γαλόπουλος-Παυλίδης Αναστ.

Μουτούσης-Παυλίδης Αντ.

Νικολαΐδης-Μαστροβασίλης Θ.

Το bye έχει ο Νικολάου ενώ και ο Αγγελής θα ξεκουραστεί αφού όπως είπαμε ο Κουρκουνάκης έχει αποχωρήσει.

Πέμπτος γύρος σήμερα στα Χανιά και σήμερα είχαμε ένα απρόοπτο καθώς ο Ηλίας Κουρκουνάκης ένιωσε ενοχλήσεις στη μέση του και με τη συμφωνία όλων ανέβαλε την παρτίδα του με τον Παυλίδη για τις 6 Δεκεμβρίου. Δείγμα του πόσο καλό είναι το κλίμα μεταξύ των παικτών και των διαιτητών το γεγονός ότι κανείς δεν έφερε αντίρρηση καθώς νομίζω πως σε αυτές τις περιπτώσεις ένας αρκεί για να καταστρέψει μια τέτοια συμφωνία. Περαστικά και ευχόμαστε πλήρη επαναφορά για τον Κουρκουνάκη ο οποίος κάνει ένα καλό τουρνουά μέχρι τώρα. Αυτός που δεν κάνει καθόλου καλό τουρνουά είναι ο Μαστροβασίλης αφού σήμερα έχασε πάλι, αυτή τη φορά από το Γαλόπουλο που τα πάει περίφημα. Μουτούσης και Νικολαΐδης έμειναν στην ισοπαλία, ο έτερος Παυλίδης κέρδισε έυκολα τον Ναούμ ενώ οι Νικολάου και Αγγελής έπαιξαν μια μαραθώνια παρτίδα σε ένα φινάλε βασιλισσών με τελική επικράτηση του δεύτερου.

Βαριάντα-δηλητήριο αυτό το 6...Na6 που έπαιξε ο Παυλίδης. Η σωστή αντιμετώπιση είναι να παιχτεί 7.e3 Nb4 8.Bxc4 e6 9.0-0 με τον λευκό να σκοράρει σε φυσιολογικά ποσοστά - π.χ. Grischuk-Sriram World Cup 2009 - αλλά και παρτίδες της super-elite, Carlsen-Kramnik, World Blitz Ch, 2008 και Karjakin-Kramnik, Amber 2008. Μετά το 7.f3?! Nd7! ο λευκός πρέπει να αλλάξει στο d7. Είναι εντυπωσιακό το πόσοι παίκτες έχουν παίξει τη συνέχεια που επέλεξε ο Ναούμ με 8.Nxc4, μια κίνηση που παρότι είναι η "φυσική" επιλογή που έρχεται πρώτα στο μυαλό είναι λανθασμένη. Και το 27% του λευκού μετά από αυτήν είναι η καλύτερη απόδειξη. Η θέση μετά το 13.Bd6 είναι ήδη σχεδόν χαμένη για τα άσπρα. Η παρτίδα θα μπορούσε να τελειώσει στην 16η κίνηση αν ο μαύρος έβρισκε το 16...Rd8! μετά το οποίο ο λευκός μπορεί να εγκαταλείψει. Αλλά και έτσι όπως συνεχίστηκε η παρτίδα η μάχη ήταν άνιση πολύ. Τα μαύρα κομμάτια χορεύουν στο κέντρο της σκακιέρας και όλα τα τακτικά ευνοούν τον μαύρο. Όμορφο το 32...Rd2! 33.Nxd2 Nd1+! στο τέλος.

Χωρίς πολλές φιλοδοξίες για πλεονέκτημα η επιλογή των λευκών στο άνοιγμα. Η παρτίδα Milov-Akopian, Haifa 1995 συμφωνήθηκε ισόπαλη μετά το 14.dxe5. Η σημαντικότερη παρτίδα που έχει παιχτεί στη γραμμή αυτή είναι μάλλον η Bu Xiangzhi-Volkov, Dos Hermanas 2005. O Sergey Volkov - ένας από τους αγαπημένους μου παίκτες της β' διαλογής (τί να κάνουμε έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε τους 2750+ συνέχεια και ολόκληρος Volkov θεωρείται β' διαλογής) έφαγε με τον d7 ίππο στο e5 - και έχασε, ενώ ο Νικολαΐδης έφαγε 14.Ncxe5. Ακολούθησε η κύρια γραμμή του Houdini μέχρι το τέλος(!). Εντυπωσιακό.

Εντυπωσιακό και αυτό. Η απόδοση του Μαστροβασίλη μετά από 5 γύρους είναι κάτω του 2100. Αυτό το 7...Nbd7 δεν είναι του γούστου μου και πιστεύω πως η σωστή κίνηση για τον λευκό είναι 8.Rd1 το οποίο πρακτικά απαγορεύει το 8...b6 - λόγω 9.cxd5!, αφήνοντας έτσι στον μαύρο μόνο την επιλογή του Stonewall (ναι ξέρω ότι έχει παιχτεί 8.Rd1 b6 σε δεκάδες παρτίδες από τεράστιους παίκτες με τα μαύρα, αλλά αυτή είναι η γνώμη μου). Αλλά και το 8.Nbd2 με ιδέα γρήγορο e4 που παίχτηκε - και που είδα πρόσφατα και στην παρτίδα Σανδαλάκης-Παναγιωτάκος στο open του Παγκρατίου - οδηγεί σε μια πολύ ευχάριστη θέση Καταλανικής για τα άσπρα. Αντικειμενικά δεν ξέρω αν και πόσο πλεονέκτημα έχουν τα λευκά, σίγουρα έχουν όμως πιο άνετο παιχνίδι. Νομίζω πως ο μαύρος έπρεπε να μπει στο 19...Nxe5 20.Nxe6 fxe6 21.Bxe5 Bf6 (ή ίσως 21...Qa4) αντί του 19...Ba8, καθώς ο Γαλόπουλος είχε την ευκαιρία να "δέσει" τη θέση με 20.f4! +=. Αφού χάθηκε αυτή η ευκαιρία η παρτίδα επέστρεψε γύρω από την ισότητα. Ο Μαστροβασίλης έπαιξε συντηρητικά (ίσως λόγω κακής φόρμας), σαν να στόχευε σε αυτό το φινάλε που όμως παρά το ζεύγος των αξιωματικών δε μοιάζει καλό για τα μαύρα, για "concrete" λόγους (38.Nc6). Αντ' αυτού στο 28.Bf3? μπορούσε να πάρει τον έλεγχο της θέσης με 28...Qf5! -/+. Το τελικό φινάλε κερδίζει πολύ εύκολα.

Εδώ θα ήθελα να σταθώ μόνο στο φινάλε - στο άνοιγμα είναι προφανές και από τους χρόνους και από τη θέση ότι ο μαύρος κέρδισε τη μάχη. Κερδίζει άραγε αυτό το 4 προς 3 με τις ντάμες μέσα? Ήμουν από αυτούς που πίστευε πως όχι - με το καλύτερο παίξιμο. Κάποιος γνώστης καλό θα ήταν να μας διαφωτίσει. Νομίζω ότι τα λευκά πιόνια είναι ιδανικά στα f2,g3,h4 τετράγωνα ή αυτό ισχύει μόνο για το αντίστοιχο φινάλε πύργων? Τα στραβοπατήματα άρχισαν από την παρακάτω θέση.

Εδώ ο μαύρος μπορεί να κάνει πρόοδο με 54...g4, o Αγγελής όμως θέλησε να περάσει τον βασιλιά. 54...Kh5??. Αυτό στήνει πιόνι ή διαρκές σαχ, αν βρει ο λευκός το 55.Qd7!.Στο 55...e5 56.Qf7+ Kg4 57.Qe6+ και για να ξεφύγει ο μαύρος από τα σαχ πρέπει να βάλει f5 δίνοντας το e5 πιόνι με εύκολη ισοπαλία. Στο 55...Qd5 πέφτει το f6 μετά από 56.Qf7+ ενώ στο 55...Qf5 που υποστηρίζει όλα τα πιόνια, έχουμε διαρκές σαχ που αρχίζει με το 56.Qe8+ (η ντάμα σαχάρει από τα f7,f8 και e8 τετράγωνα ενώ στο Kg4, δίνει σαχ από το a4, Kf3 Qb3+ κλπ. Αν ο μαύρος θέλει να σταματήσει τα σαχ και παίξει στο Qa4+ το Kh3?? τότε χάνει με Qd1!!

+-

1...g4 2.Qf1#

1...e5 2.Qh5#

1...Qe4 2.Qh5+ +-

1...Qg6(h7) 2.Qf1+ Kg4 3.Qe2+ Kf5 4.Qc2+ +-

3...Kh3 4.Qxe6+ g4 5.Qe1 Qd3 (για να κρατάει το ματ από το f1) 6.Qa1!! (σαν από σπουδή)

6...Qe2 7.Qc1! με ματ ή ο μαύρος δίνει τη βασίλισσα

6...Qc4 7.Qb1! f5 8.Qa1! με άπιαστη απειλή ματ από το h8, καθώς η μαύρη βασίλισσα δε μπορεί να κρατάει το f1 και το h8 ταυτόχρονα.

Ωραίες εικόνες

Δεκαπέντε κινήσεις αργότερα φτάσαμε στη θέση του διαγράμματος. Ο λευκός πρέπει να παίξει είτε 71.Qe6! είτε 71.Qc6! για να αμυνθεί όσο γίνεται καλύτερα. Δεν ξέρω αν είναι αρκετά για να του διασφαλίσουν την ισοπαλία όμως σίγουρα το 71.Qd4?? θα έπρεπε να επιταχύνει το τέλος, αφού το 71...Qd3! κερδίζει αμέσως. 71...Qe2?? 72.Qe5?? (72.Kg2!=) Qd1+ 73.Kh2 Qc2+ 74.Qd4?? (πάλι η λάθος αμυντική διάταξη) Qd3!-+ Δεν τελείωσαν εδώ όμως τα περίεργα αφού οι παίχτες είχαν πίεση χρόνου. Με την ευκαιρία αυτή η παρτίδα δείχνει νομίζω το πόσο κακό κάνει η απουσία δεύτερης ανανέωσης χρόνου στο πώς παίζονται τα φινάλε. Μεγάλο θέμα συζήτησης αυτό. Φτάσαμε τελικά στην παρακάτω θέση.

Παίζει ο μαύρος και κερδίζει με το 78...Kf1!. Π.χ. 79.Qc1+ Ke2 80.Qc2+ Ke1 και η ντάμα κρατάει το σαχ από το c3 και καλύπτει από το d1 τα σαχ από την πρώτη γραμμή. Ή 80.Qb2+ Ke1 81.Qb4+ Kf1 82.Qb1+ Kf2-+. Ο μαύρος έπαιξε 78...Qe2?? και η θέση είναι ισόπαλη. Όμως στο σκάκι κερδίζει αυτός που κάνει το προτελευταίο λάθος και ο Νικολάου που έπαιξε αυτό το βασανιστικό φινάλε δεκάδων κινήσεων μόνο με τα 30 δευτερόλεπτα του increment παραπάτησε τελικά στο τέλος με το 89.Qc2?? (89.Qb1+ =) και έχασε αυτήν την μαραθώνια παρτίδα. Σημειώνω για να μην υπάρχει κάποια παρεξήγηση πως αυτό το φινάλε προσωπικά θα το έστηνα δεκάδες φορές και με τα δύο χρώματα και ίσως κατάφερνα να το χάσω και με τα μαύρα. Τα ερωτηματικά και όλα αυτά γράφονται για εκπαιδευτικούς λόγους. Ελπίζω να μην έχω κάνει κάποιο λάθος - είναι και αργά το βράδυ. Σε κάθε περίπτωση εγώ έμαθα πολλά από αυτήν την ανάρτηση.

Το αυριανό πρόγραμμα: Μαστροβασίλης Θ.-Μουτούσης, Παυλίδης Αντ.-Γαλόπουλος, Παυλίδης Αναστ-Κουρκουνάκης, Αγγελής-Ναούμ, Καπνίσης-Νικολάου. Το bye έχει ο Γιάννης Νικολαΐδης. Ελπίζουμε ότι ο Ηλίας θα είναι υγιής για να ευχαριστήσει τους οπαδούς του και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού :) Στην κορυφή ισοβαθμούν αυτή τη στιγμή οι Νικολαΐδης και Παυλίδης Αναστάσιος με 4 βαθμούς.

Πλέον έχουμε περάσει το στάδιο που θα μπορούσαμε να μιλάμε για ατυχία και έχει γίνει προφανές πως τα δύο εκ των τριών φαβορί, οι GM Μαστροβασίλης και Καπνίσης είναι εντυπωσιακά ντεφορμέ και έχουν μείνει με ένα βαθμό σε τέσσερις αγώνες. Ο Γιάννης Νικολαΐδης από την άλλη με την εμπειρία του έχει προχωρήσει σε 3 συνεχόμενες νίκες μετά το "στραβοπάτημα" του πρώτου γύρου. Αρχίζουμε να σκεφτόμαστε και τις νόρμες για τους υπόλοιπους σιγά-σιγά. Ίσως ο Σωτήρης ή κάποιος άλλος να μας ενημερώσει για το αν είναι δυνατές νόρμες GM και ΙΜ σε αυτό το τουρνουά.

Η έμπνευση για γρήγορο f4 και Nh5 του Γαλόπουλου - 14...Qe7, πρωτοπαιγμένο στην Dragomarezkij-Pogorelov, Moscow 1996 ή 14...a4, Kryakvin-Kraai, Aeroflot B, 2005 - μοιάζει να "ζητάει" τιμωρία με πιο direct παιχνίδι, π.χ. 17.Be4 που απειλεί να χαλάσει την πιονοδομή των μαύρων στην πτέρυγα της βασίλισσας, και στο 17...Bf5 18.Rd1 με πρωτοβουλία (το 18...Qh4? δεν είναι καλό λόγω 19.Bd5+ και 20.e4 με μεγάλο πλεονέκτημα). Στην παρτίδα ο Νικολαΐδης έπαιξε πιο συντηρητικά χωρίς όμως να αμφισβητείται το πλεονέκτημά του σε καμία φάση της παρτίδας. Η αρχή του τέλους για τον μαύρο ήταν το 24...Rd8? (24...h5 ή 24...Re8 με δύσκολη θέση πάντως).

Όπως μας πληροφόρησε ο Σωτήρης στο chat της σελίδας της ζωντανής αναμετάδοσης αυτή η θυσία ντάμας για πύργο, αξιωματικό και πιόνι που έπαιξε ο Κουρκουνάκης έγινε γνωστή από την παρτίδα Kasparov-Andersson στο τουρνουά του Niksic το 1983 - για το οποίο τουρνουά και το παρασκήνιό του που έχει σχέση με τη διενέργεια του ακυρωθέντος ματς Kasparov-Korchnoi μπορείτε να διαβάσετε στο πιο πρόσφατο βιβλίο του Kasparov - ενώ τα τελευταία χρόνια τη θέση αυτή την έχει παίξει ο Erwin L'Ami και μάλιστα μια φορά με τα λευκά και δύο με τα μαύρα. Το 13...a6?! είναι ανούσιο καθώς ο μαύρος δεν μπορεί να φάει στο b5 με το πιόνι αφού μετά την αλλαγή των πύργων και λόγω της τοποθέτησης του μαύρου αξιωματικού στο a8 κρέμεται το c4 πιόνι (Qa4+). Ο Ulf στην παρτίδα του με τον Kasparov αλλά και σε αυτήν με τον Lalic, Sarajevo 1985, ο L'Ami εναντίον του Van Wely στο Staunton Memorial του 2008 αλλά και ο Παναγιώτης Φρεντζάς λίγο μετά την παρτίδα του Niksic, το 1984 εναντίον του Σκέμπρη στη Θεσσαλονίκη, έχουν δείξει πώς πρέπει να παίζεται η θέση: 13...Be7 14.axb5 Bxb5 15.Nxc4 0-0 16.b3 Rfd8 17.Qc2 Rdc8! Στην παρτίδα μας, ο Μαστροβασίλης έπαιξε κι αυτός συντηρητικά... 14.Qc2 και 15.b3?! (καλύτερα πρώτα 15.axb5 axb5 και μετά 16.b3) και έτσι ο μαύρος είχε άνετη θέση μετά το άνοιγμα. Ο λευκός μπήκε σε πίεση χρόνου και έστησε όλη τη θέση σε δύο κινήσεις με το 33.h3?? και το 34.e3?.

Στον μαύρο φάνηκε ελκυστικό το 11...e5 12.f5 d5 - σου λέει Σικελική είναι, αν κάθεται το d5 είμαστε καλά - αντί του σκαντζοχοιρέ (sic) 11...b6 που έχει παιχτεί σε αυτή τη θέση (από τον Aagaard πρώτα και πιο πρόσφατα από την Goletiani στο πρωτάθλημα γυναικών ΗΠΑ το 2009). Ο υπολογιστής δε μας προτείνει κάποια άμεση τιμωρία, ίσα-ίσα φαίνεται να συμπαθεί τον μαύρο, όμως σίγουρα δεν έπρεπε ο Ναούμ να παίξει 17...f6?? (17...Bxh4 είναι φορσέ με περίπλοκη θέση). Οι αλλαγές στο g5 υποχρεώνουν τον μαύρο να δώσει τη διαφορά για να μη γίνει ματ και με τέτοια πιονοδομή δεν έχει καμία τύχη μετά. Εύκολη νίκη για τον Παυλίδη.

Έχω την εντύπωση ότι σε αυτήν την υποβαριάντα της Ινδικής του Βασιλιά με Na6 - το 10...b6 είναι η συνηθέστερη συνέχεια - ο μαύρος δεν πρέπει να παίξει 12...c6 αλλά να κρατήσει τους ίππους μέσα με 12...Nd7!? δημιουργώντας και το πέρασμα μέσω του c5 για την ενεργοποίηση του a6 ίππου (Na6-c5-e6) όπως στην Zhang Zhong-Kempinski, Linares Anibal Open, 2001. Στην παρτίδα ο Παυλίδης απέκτησε πλεονέκτημα ελέγχοντας τη στήλη d και κυρίως το αδυνατισμένο d6 τετράγωνο. Ο μαύρος κόντραρε τους πύργους στη στήλη και ίσως ο λευκός να έπρεπε να κρατήσει τις ντάμες μέσα με 22.Qc3 ή 22.Qb4 ή έστω αφού αποφάσισε να τις αλλάξει να κόψει και στο e5 - 23.Nxe5 Bxa2 - και να ενεργοποιήσει τη πλειονότητά του στην πτέρυγα του βασιλιά φροντίζοντας με κάποιο b4 να ακινητοποίησει το 3 προς 2 που διαθέτει ο μαύρος στην άλλη πτέρυγα. Έτσι όπως έπαιξε - με τα βαριά κομμάτια έξω και το 23.a3?! - έχασε όλο το πλεονέκτημά του. Μετά μπήκαμε στο στάδιο των μανούβρων και έπρεπε να φτάσουμε στις τελευταίες κινήσεις πριν την ανανέωση χρόνου για να αρχίσουν οι αμοιβαίες ανακρίβειες και να γείρει η πλάστιγγα προς τη μία πλευρά.

Ποιο πρέπει να είναι το σχέδιο του λευκού σε αυτή τη θέση? Ο υπολογιστής προτείνει τη μεταφορά του λευκού βασιλιά προς την πτέρυγα της βασίλισσας και αφού φτάσει εκεί και βοηθήσει στην υποστήριξη της βάσης της αλυσίδας - το a3 - μετά να περάσει ο ίππος στο a5 και να πέσει το πιόνι b7. Στην κύρια γραμμή μόλις ο βασιλιάς πατήσει στο e3 ο μαύρος αλλάζει τους αξιωματικούς με Bg5+ και ψάχνει αντιπαιχνίδι προσπαθώντας να τοποθετήσει τον ίππο του στο f4. Στην παρτίδα ο Παυλίδης έπαιξε το πιο φυσικό 36.Bc3?! καθώς σε πίεση χρόνου απειλεί το e5 πιόνι. Ο μαύρος έχει όμως την ενεργητική άμυνα 36...Bg5! γιατί στο 37.Bxe5?? Nxa3 -+ και στο 37.Nxe5?? Bf6-+. Ακολούθησε 37.Bb2 (που τώρα απειλεί Nxe5 καθώς ο ίππος γυρνάει στα c4/d3 και ο φου στο b2 υποστηρίζεται, 37...Ne3!= και ο Παυλίδης έφαγε με 38.Nxe5?. Το πιόνι είναι δηλητηριασμένο γιατί στο 38...Bf6! 39.Nd3 Bxb2 40.Nxb2 Ke5 (απειλεί το e4) 41.Kf3 Nc2 το πιόνι a3 θα πέσει και ο μαύρος βασιλιάς περνάει μέσα στο στρατόπεδο του λευκού από το d4 τετράγωνο. Με 30 δευτερόλεπτα στο ρολόι όμως είναι δύσκολα όλα αυτά. Ο Νικολάου έπαιξε 38...Nd1? 39.Nf3 +/- Be3 40.Bd4?. Πώς να παίξεις το νικηφορο 40.Ba1!! στην 40 με δευτερόλεπτα στο ρολόι? Ο μαύρος δίστασε να παίξει στην 40η κίνηση το σωστό 40...Bxd4! που του δίνει καλές τύχες ισοπαλίας - δύσκολη η απόφαση να μετατρέψεις σε φινάλε ίππων όταν δεν έχεις χρόνο να το μετρήσεις ή έστω να κάνεις μια γενική εκτίμηση - και μετά το 40...Bc1? που απειλεί το a3 πιόνι, ήρθε η ανανέωση χρόνου και ο λευκός βρήκε το πολύ όμορφο 41.Ne1! To a3 δεν πέφτει καθώς στο 41...Bxa3?? 42.Nd3! προκύπτει μια θέση σαν από σπουδή του Kasparyan που αξίζει ένα διάγραμμα.

Ταυτόχρονο domination του λευκού αξιωματικού στον μαύρο ίππο και του λευκού ίππου στον μαύρο αξιωματικό!! Σπάνια εικόνα και ο λευκός φυσικά κερδίζει σε αυτήν την θέση. Ο Νικολάου στην παρτίδα σκέφτηκε πολύ - δαπανώντας παραπάνω από 15 λεπτά εκ των 30 που πήρε στην 40η κίνηση και έπαιξε 41...Nb2. Ο λευκός χρειάστηκε άλλες 35 κινήσεις για να κερδίσει αλλά δεν έχασε τον έλεγχο από κει και πέρα σε κάποιο σημείο. Γεωμετρικά αξιοσημείωτο το ότι ο λευκός κράτησε από το f4 τετράγωνο την προαγωγή του μαύρου δίνοντας τον αξιωματικό για τη μόλις προαχθείσα βασίλισσα στο c1 και ο μαύρος έκανε το ίδιο πράγμα από το ίδιο τετράγωνο όταν το λευκό πιόνι βγήκε στο b8. Απολαυστική η θέση γύρω από την 40η κίνηση - καλό υλικό για προπονητές πιστεύω.

Περίεργο άνοιγμα... 12...Bb4 η πρώτη νέα κίνηση - 12...dxe3 13.Bxe3 e4, Adianto-Nguyen Anh Dung, Kuala Lumpur, 2005 - και το 13...d3?! δε μου φαίνεται σόι αφού υπάρχει αυτό που έπαιξε ο Αγγελής ξεκινώντας με 14.a3 και το πιόνι αργά ή γρήγορα θα πέσει. Ο Καπνίσης προτίμησε να δώσει και το δεύτερο πιόνι για να μην επιτρέψει το Bxc6 ψάχνοντας κάποιο αντάλλαγμα με το 20...Nd5, 21...Bg4, 22...Rac8 ενεργοποιώντας δηλαδή όσο μπορεί τις δυνάμεις του - αλλά για δύο ολόκληρα πιόνια δε μπορεί αυτό το αντάλλαγμα να είναι αρκετό. Παρά τις ανακρίβειες του λευκού 24.f4? και 26.e4?! ο μαύρος δε μπόρεσε να γυρίσει τη θέση - ίσως 26...bxc5 αντί του ακατανόητου 26...Bg4? To 28...Qg5? ήταν το αποφασιστικό λάθος - φορσέ το 28...Qc6. Η πιο κακοπαιγμένη παρτίδα του τουρνουά μέχρι τώρα κατά τη γνώμη μου.

Το αυριανό πρόγραμμα: Νικολάου-Αγγελής, Ναούμ-Παυλίδης Αναστ., Κουρκουνάκης-Παυλίδης Αντ., Γαλόπουλος-Μαστροβασίλης, Μουτούσης-Νικολαΐδης ενώ το πολύ χρήσιμο γι αυτόν bye έχει ο Καπνίσης.

Ο Καπνίσης βγήκε από τα χνάρια της παρτίδας Ivanchuk-Carlsen, Leon (rapid), 2009 επιλέγοντας το 15.h4 και μετά το 19.Qc5 φτάνουμε στην κρίσιμη θέση.

Η μόνη κίνηση που κρατάει τον μαύρο στην παρτίδα είναι το 19...Be6 με κάποιο πλεονέκτημα των λευκών. Αντ' αυτού παίχτηκε 19...e4??. Ο ίππος στο d5 θα μπορούσε να φαγωθεί με 20.Rxd5 και στο 20...Qf4+ 21.Rd2 Rd8 22.Qc3 κρατάει το υλικό με εύκολη νίκη. Ο Καπνίσης επέλεξε άλλη νικηφόρα συνέχεια: 20.hxg6 Qf4+ 21.Kb1 hxg6? (21...fxg6 κρατάει λίγο παραπάνω αν και τελικά η επιλογή δικαίωσε τον μαύρο) 22.Rh8!!+ Kxh8 23.Qxf8+ Kh7.

Από αυτές τις θέσεις που σε στοιχειώνουν. Ελπίζω ο συμπαθέστατος Σπύρος να είναι από αυτούς τους παίχτες που ξεχνάνε γρήγορα κάτι τέτοιες τραυματικές εμπειρίες. Είναι δύσκολο σε πίεση χρόνου να βρεθεί είτε η νικηφόρα κίνηση είτε η μοναδική εναλλακτική συνέχεια που κρατάει τον λευκό στην παρτίδα. Το 24.g5! αξίζει ένα θαυμαστικό γιατί δεν χάνει. Είναι τόσο δύσκολη η θέση που αυτό είναι το πρώτο ζητούμενο - μια ασφαλής για το λευκό βαριάντα. 24...Bg4! 25.Qh6+! Kg8 26.fxg4! Ne3! 27.Be2! Nxd1! 28.Bxd1 με δυναμική ισορροπία. Τα θαυμαστικά μπαίνουν για τον απλούστατο λόγο ότι όλες οι άλλες κινήσεις και των δύο πλευρών χάνουν. Στη θέση του διαγράμματος όμως ο λευκός κερδίζει! 24.Bd3!! Εκεί και μόνον εκεί πρέπει να πάει ο αξιωματικός. Ο λόγος? Στο 24...Bxg4 25.Rh1+ Bh5 26.Rxh5+ gxh5 να υπάρχει 27.Bxe4+ και ο μαύρος πρέπει να δώσει τη βασίλισσα για να σώσει το ματ. Φανταστικό! Σε κάθε άλλη κίνηση του αξιωματικού το Bxg4 κερδίζει. Έτσι παίχτηκε 24.Bg2?? Bxg4! 25.Rh1+ Bh5 26.Qc5 exf3 0-1

Το 17...a5 του Παυλίδη ήταν η πρώτη νέα κίνηση της παρτίδας - 17...Nc4, Jasnikowski-Kempinski, 1993. To 22.f4 φαίνεται στρατηγικά ύποπτο και από κει και πέρα ο μαύρος πήρε το πάνω χέρι. Όμως το αποφασιστικό λάθος είναι χωρίς αμφιβολία το 28.Qe3?. Έπρεπε ο λευκός να δώσει το c5 πιόνι και όχι το a2 (28.Qe4 =+) το οποίο θα το κρατούσε με ένα μελλοντικό Bc4. Με το b ελεύθερο δεν υπήρχε άμυνα.

Αν ο λευκός θέλει να φάει cxd5 πρέπει να έχει αλλάξει πρώτα στο f6 για να μην κρέμεται ο Bg5 όπως στη συνέχεια της παρτίδας. Δε θα δούλευε τότε η ιδέα με το c4 του μαύρου. Έτσι όπως παίχτηκε η παρτίδα ο μαύρος βγήκε με πλεονέκτημα μετά το τέλος των τακτικών και με την ασυμμετρία που κάθε θεωρητικά ανώτερος παίκτης επιθυμεί για να κερδίσει τον πιο αδύναμο αντίπαλό του. Όμορφο το 18...Nde5 που υποχρεώνει τον λευκό να αποχωριστεί τον λευκοτετράγωνο αξιωματικό του. Εύκολη η μετατροπή του πλεονεκτήματος από τον Μαστροβασίλη που έπρεπε να φτάσουμε στον 3ο γύρο για να πάρει τον πρώτο του πόντο.

Στο άνοιγμα το η θυσία πιονιού με το 10.e4 του Κουρκουνάκη δεν έγινε αποδεκτή - γιατί άραγε - με αποτέλεσμα να προκύψει απρόσμενα μία άγνωστη στη θεωρία των ανοιγμάτων θέση, αφού ο λευκός πέρασε το πιόνι στο e5, ενώ πήρε και το ζεύγος των αξιωματικών. Πετυχημένο το εγχείρημα λοιπόν αν και μείναμε με την απορία για το τι είχε ετοιμάσει ο λευκός αν ο Νικολαΐδης απλά έτρωγε στο c3 και στο e4. Πήγαινε ισορροπημένα το πράγμα μέχρι την αβλεψία 31.Bc3? που στήνει το f4 πιόνι. Με 31.Bxe3 Qxe3 (ή 31...Nxe3 32.Rxd8 Qxd8 33.Be4) 32.Qg4 και Re1 ο λευκός μόνο χειρότερος δεν είναι. Στην παρτίδα ζόρισε η θέση, ήρθε και η πίεση χρόνου και ο λευκός κατέρρευσε.

Απέφυγε τη θεωρητική συζήτηση ο Γαλόπουλος με αυτή τη sideline. Ο μαύρος πήρε σταδιακά τα ηνία της θέσης για να φτάσουμε στην κρίσιμη στιγμή.

Ο μαύρος πρέπει να προσέξει την αμυντική του συνεργασία καθώς τα κομμάτια του είναι υπερφορτωμένα. Με την ενδιάμεση προσωρινή θυσία πιονιού 31...g3! 32.hxg3 Qg4 (υποστηρίζοντας με δεύτερη δύναμη το e4) 33.Kh2 Rd6 αμύνεται ικανοποιητικά και ετοιμάζει τη συνέχεια της επίθεσής του με το πέρασμα του πύργου. Ή εναλλακτικά 31...Qf7 - σφραγίζοντας τη φονική διαγώνιο - 32.Rf1 Qg6. Ο Κώστας έπαιξε 31...Qh4?? που χάνει αμέσως σαν σε άσκηση από προπόνησή που ο ίδιος ο Μουτούσης θα μπορούσε να είχε βάλει στους μαθητές του. 32.Bxe4! Rxe4 33.Rxc8!! 1-0

Το αυριανό πρόγραμμα: Νικολαΐδης-Γαλόπουλος, Μαστροβασίλης Θ-Κουρκουνάκης, Παυλίδης Αντ.-Ναούμ, Παυλίδης Αναστ.-Νικολάου, Αγγελής-Καπνίσης. Το bye έχει ο Μουτούσης.

Στο http://chessfed.net/tournaments/61_ind_men/index.html υπάρχουν οι παρτίδες σε viewer, τα pgn για κατέβασμα, live αναμετάδοση, link για την κάμερα, προσεχώς φωτογραφίες και ότι άλλο προκύψει τις επόμενες ημέρες.

Όταν ανακοινώθηκαν οι συμμετοχές του φετινού πρωταθλήματος, οι περισσότεροι από μας έψαχναν ανάμεσα στους 3 GM άντε και τον Κώστα Μουτούση αυτούς που έχουν πιθανότητες για την πρωτιά και μάλιστα εγώ στο εισαγωγικό μου σημείωμα προ ημερών έψαξα να βρω με τί χρώματα έχουν κληρωθεί μεταξύ τους. Και να που μόλις στο δεύτερο γύρο οι 3 GM του τουρνουά έκαναν 0.5/3! Μόνο χαρά μπορεί να προκαλέσει αυτό σε κάθε υγιή φίλαθλο, καθώς για πρώτη φορά πιστεύω μετά από πολλά χρόνια μπορεί κανείς να ελπίσει σε δυνητική ανέλιξη κάποιων GM από τη φουρνιά των νεαρών παικτών. Εκτός αυτού, έχει πολύ ενδιαφέρον το πρωτάθλημα καθώς μετά τα σημερινά αποτελέσματα όλα είναι πιθανά.

Στην αρχή της παρτίδας είχαμε το παιχνίδι "ποιο άνοιγμα σε βολεύει". Ο Μουτούσης δεν επέτρεψε την Νιμζοϊνδική παίζοντας 3.Nf3, o Κουρκουνάκης δεν μπήκε στην Ινδική της Βασίλισσας, ο Μουτούσης "ρώτησε" μήπως θες Καταλανική και ο Κουρκουνάκης "απάντησε" όχι πάρε μια Τάρρας. Ο μαύρος δεν έπαιξε το 9...c4 που θα προτείνει ο "Αμετανόητος", κατά κόσμο Νίκος Ντίρλης, στο βιβλίο του που θα κυκλοφορήσει όπως μαθαίνουμε στις 9 Δεκεμβρίου από την Quality Chess, αλλά το λιγότερο φιλόδοξο 9...cxd4 και όχι τη βαριάντα που προτιμούσε ο Kasparov με 11...Re8 αλλά το 11...Bg4. Ακολουθήθηκε η παρτίδα Lingnau-Berelowitsch, 2002 μέχρι και το 17.Qb1 - είχε παιχτεί 17.Nxc6 τότε. Δεν αντιμετώπισε κανένα πρόβλημα ο Κουρκουνάκης στην παρτίδα και αφού έλυσε και την αδυναμία με το 23...d4 θα μπορούσε να ισχυριστεί κάποιος ότι ήταν και καλύτερος λόγω ενεργητικών κομματιών. Ακόμα κι όταν πρότεινε την ισοπαλία (του μαύρου είναι η τελευταία κίνηση στο pgn οπότε αυτό συμπεραίνω) φαίνεται λίγο καλύτερος. Έχει πίεση στο b2 ή στο c3 αν ο λευκός βάλει 33.Bc3 και δε νομίζω ότι κινδυνεύει εκτός απροόπτου - κάποιου σοβαρού λάθους δηλαδή. Ίσως μετά το χθεσινό αποφάσισε να παίξει πιο συντηρητικά μέχρι να πάρουν μπρος οι μηχανές.

Η πρώτη από τις εκπλήξεις του γύρου και ίσως η μεγαλύτερη αν αναλογιστεί κανείς πως ο Σπύρος Ναούμ έχει διεθνή αξιολόγηση 2131 και είναι γεννημένος το "κοντινό" 1997! Ο GM στόχευσε στη θέση του διαγράμματος πιστεύοντας πως θα πιέσει και θα κερδίσει αυτό το φινάλε. Μετά από 19...f6 20.Rc1, ο Ναούμ έβαλε το 20...f4 που μοιάζει αμφίβολο καθώς ο λευκός έχει να διαλέξει μεταξύ του να το φάει με 21.Qxf4 Qxb2 (21...fxe5 22.Qg5+ +-, το f2 δε θα πέσει) 22.Rxc6 Qa1+ 23.Kg2 Qxe5 (23...fxe5?? 24.Qg5+ Kf7 25.Qh6) 24.Qxe5 fxe5 25.Re6 +/- και του να φάει στο f6 πρώτα και μετά στο f4: 21.exf6 Rxf6 22.gxf4 Kf7 23.e3 +/-. Ο Νικολαΐδης όμως έπαιξε 21.e6?! και έτσι ο μαύρος ξεδίπλωσε τα πιόνια του. Αργότερα έφυγαν και οι πύργοι και το φινάλε έγινε τελείως ισόπαλο.

Κρίνοντας από τους χρόνους στην αρχή μου φάνηκε πως ο Νικολάου δεν την περίμενε την Alapin και θα ζοριζόταν, αλλά τελικά μάλλον σε καλό του βγήκε. Παίχτηκε η απόλυτη main line και ο μαύρος σκέφτηκε πολύ στο σταυροδρόμι της 13ης κίνησης για το αν θα φάει στο a2 ή όχι. Τελικά προτίμησε να κρατήσει το e4 πιόνι του με το 13...Qc6. Παίχτηκε σχεδόν μέχρι το τέλος της(!) η παρτίδα W.Schmidt-Roeder 1986 που είχε συμφωνηθεί ισόπαλη μόλις παίχτηκε το 24.Bd3 με τον Μαστροβασίλη να παίζει 24.Rd1. Αξιοσημείωτο το ότι ο Νικολάου είχε μόλις 7 λεπτά διαθέσιμο χρόνο και ο λευκός 29 σε αυτό το σημείο. Τα μαύρα λοιπόν είχαν καταφέρει να κρατηθούν στα χνάρια μιας παιγμένης παρτίδας βρίσκοντας τις κινήσεις πάνω στη σκακιέρα και διατηρώντας την ισορροπία στη θέση.

(θέση μετά το 31...Qxa5)

Μετά την μετατροπή του 2 προς 1 στην πτέρυγα της βασίλισσας σε ελεύθερο πιόνι του μαύρου - την οποία ο λευκός εκβίασε παίζοντας b4 - έπρεπε αμέσως να καταλάβει την a στήλη με το 32.Ra1! αναγκάζοντας τον μαύρο είτε να υποχωρήσει με 32...Qc7 κάνοντας πολύ πιο δύσκολη την προώθηση του b πιονιού, είτε να αλλάξει βασίλισσες. Μάλιστα σε μία από τις κύριες συνέχειες 32...Rc4 33.Rxa5 Rxd4 34.Rxb5 Rxf4 φεύγει και το ελεύθερο και ο λευκός δεν κινδυνεύει. Αντ' αυτού παίχτηκε πρώτα 32.Κh2? b4 και μετά 33.Ra1. Μετά το 33...Qc5 34.Qxc5 Rxc5 35.Ra8+ Rc8 36.Ra7 ο μαύρος πύργος τοποθετήθηκε πίσω από το ελεύθερο με το 36...Rb8 και ο μαύρος φαίνεται ήδη πολύ κοντά στη νίκη.

Το τρίτο σχετικά απρόσμενο αποτέλεσμα αν και σε καμία περίπτωση τόσο έκπληξη όσο τα προηγούμενα δύο, καθώς ο Παυλίδης είναι διεθνής μαιτρ με 2414 αξιολόγηση και εκτός αυτού είχε και τα λευκά κομμάτια. Ο λευκός απέκτησε μεγάλο πλεονέκτημα από πολύ νωρίς λόγω του 14...Nxb3? που τον άφησε με καθαρό πιόνι πάνω και την εδαφική υπεροχή. Έπρεπε 14...axb5. Το λάθος που επιτάχυνε πολύ το τέλος ήταν το 35...Nd3? - με το 35...Bb7 ο μαύρος θα κρατούσε αρκετά ακόμη και ίσως κατάφερνε να σωθεί - και ήδη στην ανανέωση χρόνου ήταν τελείως χαμένος. Εντυπωσιακός ο Παυλίδης.

Η κίνηση 14...Qd7 του Αγγελή - μια ατυχής καινοτομία - έβγαλε την παρτίδα από τα θεωρητικά μονοπάτια (14...Qc7 είχε παίξει ο Bogdanov στον Hebert στο Παρίσι στην πιο παλιά παρτίδα που έχει παιχτεί σε αυτή τη συνέχεια το 1995). Ο λευκός πήρε το πάνω χέρι και παρά την προσπάθεια του μαύρου να βρει κάποιο αντιπαιχνίδι με το κατέβασμα του πύργου στη δεύτερη γραμμή, κέρδισε πειστικά.

Το αυριανό πρόγραμμα: Καπνίσης-Παυλίδης Αναστ., Νικολάου-Παυλίδης Αντ., Ναούμ-Μαστροβασίλης Θ., Κουρκουνάκης-Νικολαΐδης και Γαλόπουλος-Μουτούσης. Το bye έχει ο Αγγελής.

Στο http://chessfed.net/tournaments/61_ind_men/index.html υπάρχουν οι παρτίδες σε viewer, τα pgn για κατέβασμα, live αναμετάδοση, link για την κάμερα, προσεχώς φωτογραφίες και ότι άλλο προκύψει τις επόμενες ημέρες.

Ο μαύρος επέλεξε μια πολύ σπάνια συνέχεια της ανοιχτής καταλανικής με το 7...a6 που ακολουθήθηκε από μία διπλή επανάληψη της θέσης με τους δύο παίκτες να βρίσκονται μία κίνηση μακριά από την ισοπαλία. Το 12.Qc4 του Αγγελή - που παίχτηκε μετά από σκέψη - αποτελούσε στην ουσία πρόταση ισοπαλίας την οποία ο αντίπαλός του απέρριψε τελικά συνεχίζοντας με 12...Nc6. Ο μαύρος φαίνεται καλύτερος λόγω της τοποθέτησης των ελαφρών κομματιών του. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το 20...Nc4 αντί του 20...Nb3, ενώ στην τελική θέση της παρτίδας υπάρχει πολύ παιχνίδι για τα μαύρα.

Εκτός των "φυσιολογικών" συνεχειών που έχουν τα μαύρα στη διάθεσή τους - 31...Nb4, 31...g5 - υπάρχει η ενδιαφέρουσα θυσία διαφοράς με 31...Rxe3!? 32. fxe3 Rxe3 33.Kf2 Re6 μετά την οποία θα πέσει και το d4 πιόνι με πλεονέκτημα των μαύρων.

Το περσινό πρωτάθλημα χάρισε στον Καπνίση την τρίτη νόρμα και τον τίτλο του GM και το φετινό άρχισε με τις καλύτερες προϋποθέσεις γι αυτόν αφού κέρδισε τον έναν από τους δύο θεωρητικά πιο επικίνδυνους ανταγωνιστές του για την κατάκτηση του πρωταθλήματος. Το 9.Bd2 είχε παιχτεί μόνο από ερασιτέχνες και η ιδέα του ήταν να υποχρεώσει τα μαύρα στην παραχώρηση του διδύμου των αξιωματικών. Ο μόνος τρόπος να το απέφευγε αυτό ο Μαστροβασίλης ήταν να παίξει 9...Ne7 10.Bc3 Qxf3 11.gxf3 f6 12.Nd4 Bf7, αλλά προφανώς δεν του άρεσε αυτή η συνέχεια. Στη συνέχεια ο Καπνίσης προσπάθησε να ανοίξει τις γραμμές για να αυξηθεί η εμβέλεια των κομματιών του και τελικά ανάγκασε τα μαύρα στην παραχώρηση της 8ης γραμμής στον λευκό πύργο. Η θέση ήταν τεχνικά κερδισμένη από κείνο το σημείο και μετά και ο λευκός ολοκλήρωσε το έργο του με μερικές μανούβρες των αξιωματικών ώστε να προετοιμαστεί το αποφασιστικό f4-f5.

Σε πίεση χρόνου τα λευκά παίζουν 35.Nb4?? και χάνουν αμέσως με το υποδειγματικό 35...Nxa3 36.Ke2 g5 37.Nd3 Nc4 38.Kd1 Nb2+! 39.Nxb2 a3 όπου ο λευκός εγκατέλειψε καθώς το φινάλε πιονιών που προκύπτει μετά 40.Kc1 a2 41.Nc4+ dxc4 42.Kb2 Kd5 είναι εύκολα κερδισμένο για τα μαύρα.

Το ερώτημα είναι αν κρατάει το 35.Nc5. Εκ πρώτης όψεως μάλλον όχι: 35...Nb6 36.Nd3 (36.Ke2 Kc6 37.Kd3 Kb5 -/+) Kc6 37.Ne5+ Kb5 38.Nxf7 Nc4 κλπ. Πάντως έπρεπε να παιχτεί αυτή η συνέχεια.

Αυτή είναι κατά τη γνώμη μου η κρίσιμη θέση της παρτίδας καθώς ο Κώστας Μουτούσης μόλις έχει παίξει ένα πρόωρο d5 αντί των γνωστών ελιγμών που συνήθως προηγούνται. Στην παρτίδα Perunovic-Damjanovic, πρωτάθλημα Σερβίας 2007, o λευκός έφαγε με το c πιόνι στο d5 ενώ στην Mongontuul-Soumya, Παγκόσμιο Νεανίδων 2007 με το e. Και στις δύο περιπτώσεις ακολούθησε γρήγορο f4. Μετά το αμφίβολο όμως 17.exd5 Bd6 18.Kh1?! - έπρεπε αμέσως 18.f4 ή 18.g3 - προσφέρεται στον μαύρο ένα πολύ κρίσιμο τέμπο και τρώει αυτός στο d5 πριν φάει το h2 μετά το οποίο το f4 δεν είναι καλό και ο μαύρος έχει πια το πλεονέκτημα. Το απομονωμένο d πιόνι του λευκού είναι αδύνατο και κάποια στιγμή θα πέσει. Το 24...Nd5 είναι ανακρίβεια που δίνει στο λευκό την τακτική δυνατότητα 25.Bxa6 Rxd6 26.Bxb7 Qxb7 με τύχες να κρατήσει, αλλά ο Ναούμ δεν το είδε και έχασε τελικά εύκολα στη συνέχεια. Έπρεπε 24...Re6 με πολύ απλή νίκη για τα μαύρα.

Το 11...Nc6 έβγαλε την παρτίδα από τα θεωρητικά μονοπάτια - οι κύριες κινήσεις είναι 11...Be7 και 11...f6 - και στη θέση του διαγράμματος (μετά το 12.Nd4?) τα μαύρα κερδίζουν με 12...Qe5!!. Προκύπτουν διασκεδαστικές βαριάντες, π.χ. 13.Nxc6 Qxg5 14.Re1 Bd6! (όχι φυσικά 14...bxc6?? 15.Bf3+ +-) 15.Bh5+ Kf8 16.Nd4 g6 17.Bf3 Qd2! -+). Το κακό για το λευκό είναι ότι ακόμα και αν δεν τα δει όλα αυτά ο μαύρος και παίξει όπως στην παρτίδα αποκτά σημαντικό πλεονέκτημα. Με το αμφίβολο 16...Qd7?! o Γαλόπουλος πέταξε το μεγαλύτερο μέρος αυτού όμως ο λευκός αντί του 17.c5 h6 18.Qxc3 hxg5 19.cxd6 Qxd6 20.fxg5 =+, έπαιξε το παλαβό 17.Bf6?? που χάνει αμέσως εκτός των άλλων και με το 17...gxf6 αφού στο 18.Qxf6 υπάρχει 18...Bc5+ και 19...Qxd3 με τη ντάμα να καλύπτει τα σαχ από το g6. Αλλά και το 17...Qc6 που παίχτηκε δεν αφήνει τύχες στα λευκά.

Στο http://chessfed.net/tournaments/61_ind_men/index.html υπάρχουν οι παρτίδες σε viewer, τα pgn για κατέβασμα, live αναμετάδοση, link για την κάμερα, προσεχώς φωτογραφίες και ότι άλλο προκύψει τις επόμενες ημέρες.

Αύριο έχουμε τα εξής: Μουτούσης-Κουρκουνάκης, Νικολαΐδης-Ναούμ, Μαστροβασίλης-Νικολάου, Παυλίδης Αντ.-Καπνίσης και Παυλίδης Ανασ.-Αγγελής. Το bye έχει ο Γαλόπουλος.

Ο Magnus Carlsen έχοντας την τύχη να έχει απέναντι του στον τελευταίο γύρο τον αδύναμο κρίκο του τουρνουά, τον Hikaru Nakamura, κατάφερε με τη νίκη του να "κλέψει" την πρωτιά στο τουρνουά από τον Levon Aronian, ο οποίος παρά το χθεσινό σεμινάριο σκακιού που έδωσε, έμεινε τελικά στη δεύτερη θέση. Το πρώτο κριτήριο ισοβαθμίας στο τουρνουά ήταν ο αριθμός των παρτίδων με τα μαύρα, αλλά ακόμα και στο επίσημο site της διοργάνωσης αρχικά είχαν μπερδευτεί και δίναν τον Aronian λόγω SB. Ο Αρμένιος δεν είχε ποτέ τύχες νίκης σήμερα απέναντι στον Nepomniachtchi. Αντιθέτως ο νεαρός Ρώσος ήταν αυτός που πίεζε και σε περίπτωση νίκης του θα κέρδιζε το τουρνουά καθώς υπερείχε στα κριτήρια του Carlsen. Σίγουρα ήταν η ευχάριστη έκπληξη του τουρνουά. Η δυσάρεστη έκπληξη από την άλλη - εκτός του Anand που απλά αρνήθηκε να προσπαθήσει και έμεινε στις 9 ισοπαλίες - ήταν ο Kramnik ο οποίος με τη σημερινή του ήττα και το -2 θα πρέπει να παρουσιαστεί βελτιωμένος στο Λονδίνο καθώς η θέση του στα επόμενα ματς διεκδικητών κινδυνεύει αν χάσει κι άλλο ELO. O Ivanchuk, o Karjakin και ο μαχητικός Svidler απέδωσαν λίγο-πολύ τα αναμενόμενα, ενώ ο Gelfand πιστεύω ότι αδικείται λίγο από το τελικό -2, καθώς υποθέτω πως ήταν αναγκασμένος να κρύψει κάποια πράγματα στη φάση του ανοίγματος. Για τον Nakamura το μόνο που μπορεί να πει κανείς είναι πως έπαιξε σαν παίκτης 2650 - άλλωστε και η απόδοσή του εκεί κυμαίνεται - και ακόμα περιμένουμε να δούμε τα αποτελέσματα της περίφημης συνεργασίας του με τον Kasparov.

Η πρόβα-τζενεράλε του επερχόμενου ματς για τον παγκόσμιο τίτλο ήταν μία από τις πιο βαρετές παρτίδες του τουρνουά. Ελπίζουμε να μη συνεχίσει το ίδιο τροπάριο ο Ινδός και στο Λονδίνο.

Ο Chuky επιβεβαιώνει τους σκακιστικούς αντιπάλους του που λένε πως είναι αδύνατο και χωρίς νόημα να προσπαθεί κανείς να προβλέψει το άνοιγμα που θα παίξει και να στήσει βαριάντα. Είχαμε πολύ καιρό να δούμε Taimanov σε αυτό το επίπεδο. Η καινοτομία 9.e5 - 9.0-0, Hector-Timman, Malme 2003 - μάλλον κρύβει κινδύνους για τον... λευκό και οι θυσίες πιονιών που ακολούθησαν μοιάζουν ύποπτες. Αν παιζόταν το 21...Qxc2 ίσως να είχαμε άλλη κατάληξη στην παρτίδα, ο Ivanchuk όμως είδε μια ιδέα που κερδίζει φορσέ.... αν δεν υπήρχε το 28.Rdd1!! . Το τέλος των περιπλοκών αφήνει τον μαύρο με πιόνι πάνω και αξιωματικό έναντι ίππου αλλά και τα 4 πιόνια του είναι αδύναμα - απομονωμένα και μπλοκαρισμένα.

Ελπίζουμε η επιλογή του Kramnik να παίξει το "γενναίο" 17...Bxf2+ απορρίπτοντας το ενδεχόμενο μιας ήσυχης ισοπαλίας να μην του στοιχίσει μια θέση στον επόμενο κύκλο των διεκδικητών του παγκοσμίου τίτλου. Θα ήταν λυπηρό. Η παρτίδα βέβαια δε χάθηκε εκεί αλλά στην πίεση χρόνου με δύο συνεχόμενα λάθη. Το πρώτο 35...c4? (35...Re3 36. Qf1 Re2 37. Qc1 +=) δίνει μεγάλο πλεονέκτημα στα λευκά και το 36...Qe4? τη δυνατότητα στον Svidler για ένα όμορφο τελείωμα. Κάτι τέτοια ήθελε να αποφύγει ο Anand και έπαιξε όπως έπαιξε σε αυτό το τουρνουά.

Η μία εκ των δύο παρτίδων που έκριναν την τελική κατάταξη. Αν κέρδιζε κάποιος εδώ, θα κέρδιζε και το τουρνουά και αυτός που φαινόταν ικανός να το πετύχει ήταν ο Nepomniachtchi. Θα μιλούσαμε για μια μεγάλη έκπληξη αν το bottom-seed του ισχυρότερου - βάση αξιολόγησης γιατί κατά τα άλλα σηκώνει μεγάλη κουβέντα - τουρνουά όλων των εποχών κατάφερνε να το κερδίσει. Με την ευκαιρία αυτής της συνάντησης θα ήθελα να παρατηρήσω πως το στυλ του Nepo προσομοιάζει λίγο αυτό του Aronian. Τακτικός παίκτης αλλά όχι λάτρης του τουρλουμπουκιού όπως ένας Shirov ούτε του ανορθόδοξου παιχνιδιού. "Επιμελώς τακτικός" θα έλεγα. Αποφεύγει πάντως και αυτός - όπως και ο Aronian - τις πολύ τεχνικές θέσεις. Τη σημερινή θυσία διαφοράς νομίζω πάντως πως θα την έπαιζε και ο αντίπαλός του αν τα χρώματα ήταν ανάποδα. Με πείσμα ο λευκός πίεσε για τη νίκη και την πρωτιά στο τουρνουά. Οι σχολιαστές επικεντρώθηκαν σε δύο πιθανά σημεία βελτίωσης. 40.Bd4 αντί του 40.g5 και προς το τέλος 70.Rd4 αντί του 70.Bd7. Η απώλεια του ζευγαριού των αξιωματικών σήμανε και το τέλος.

Πραγματικά νομίζω πως ο Nakamura πρέπει να παίζει e4. Οι θέσεις που προκύπτουν από τα ανοίγματα που παίζει φαίνεται πως δεν του ταιριάζουν. Ίσως προσπαθεί παίζοντας d4 να δυναμώσει μέσω της πρακτικής άσκησης στους τομείς εκείνους που υστερεί. Όμως η φύση του τον τιμωρεί. Σαν να μην αντέχει και βάζει κάτι ανορθόδοξο κάθε φορά. Στον Aronian ήταν εκείνο το Kf2, σήμερα μια θυσία πιονιού που αν την έπαιζα εγώ θα λέγαμε ότι έστησα ένα κεντρικό πιόνι. Τελικά ο μαύρος είχε "τόσο το πιόνι όσο και το αντάλλαγμα". Το φινάλε αυτής της παρτίδας απέδειξε το πόσο διαφορετικό είναι να ακούει - ή να διαβάζει - κανείς σχολιασμό από GM στο ICC - ή σε κάποιο live blog - από το να βλέπει αυτά που βγάζει το Houdini σε "ρηχό" βάθος που έχουνε στο chessbomb. "Τώρα κερδίζει", "Τώρα ισοπαλία". Κάπως έτσι πηγαίνανε τα σχόλια των διάφορων computerόπληκτων στο chessbomb ενώ η θέση ήταν τεχνικά κερδισμένη από την 27η κίνηση του μαύρου και το Houdini απλά έλεγε βλακείες.

Οι ισόβαθμοι την πρώτη θέση Carlsen και Aronian, μοιράζονται πια και τις δύο πρώτες θέσεις στα live ratings με 2829 και 2815 αντίστοιχα. Ο Anand υποχώρησε στο 2806 και ο Kramnik στο 2786. Στην κατακλείδα του τελευταίου μέρους του αφιερώματος στη "σχολική χρονιά" 2003-2004 του Magnus Carlsen έγραφα:

Αυτός ο γύρος ήταν "σημαδεμένος" από την αρχή καθώς το top-5 βάση αξιολόγησης αντιμετώπιζε με τα λευκά το bottom-5. Βέβαια στην πορεία του τουρνουά οι Anand και Kramnik δεν έδειξαν να βρίσκονται σε καλή κατάσταση και έτσι τελικά το ποιος θα κερδίσει το φετινό Tal Memorial εξαρτώταν εν πολλοίς από το αν ο Aronian, ο Carlsen ή ο Ivanchuk θα κατάφερναν τα εκμεταλλευτούν τα λευκά κομμάτια στο σημερινό γύρο. Τελικά ο παίκτης που κατάφερε να φτάσει στο +2 και μια ανάσα από την κατάκτηση της πρώτης θέσης είναι ο Levon Aronian.

Όλα γνωστά μέχρι το 16.Rxd3 - 16.Qxd3, Shen Yang-Wang Yu A, Xinghua Jiangsu, 2009. Ο Gelfand βλέποντας ότι ο αντίπαλός του δεν επανέλαβε τη θέση αλλά έπαιξε 29.Na4 αναγκάστηκε να βρει το έξυπνο 31...Nf4!?, μετά το οποίο ο μαύρος πύργος κατεβαίνει στη δεύτερη γραμμή και η ισοπαλία είναι εξασφαλισμένη.

Στο στοιχείο του ο Kramnik, έπαιξε την πρώτη καινούρια κίνηση, το 14.Rac1 - 14.Bxf6, Piket-Lautier, Monte Carlo 1996. Το ερώτημα είναι πως εκτιμά κανείς τη θέση μετά το 23.Rxd4 - αν έχουν τύχες νίκης τα λευκά δηλαδή. Σπουδαία ενεργητική άμυνα του Karjakin - ειδικά το 29...g5!. Ο Atalik στο ICC παρομοίασε το παιχνίδι του Ρώσου με αυτό του Vaganian σε αντίστοιχες θέσεις. Η γενική αίσθηση όλων όμως ήταν πως ο λευκός θα μπορούσε να πιέσει και άλλο, αντί να επαναλάβει τη θέση. Εφόσον έφτασε χωρίς να απολέσει το πλεονέκτημά του μέχρι την ανανέωση χρόνου, θα μπορούσε να σκεφτεί κάποιο σχέδιο για να κάνει πρόοδο. Δεν είχε όρεξη ο Kramnik.

Η παρτίδα στην οποία έβγαλε επιτέλους κάποιο πλεονέκτημα ο Ινδός παγκόσμιος πρωταθλητής. Προέκυψε ένας σχηματισμός Benoni. Σήμερα νομίζω φάνηκε ξεκάθαρα το ότι ο Anand κάνει οικονομία δυνάμεων. Κοιτάξτε την τελική θέση. Μοιάζει απίστευτο το ότι δε συνέχισε για νίκη από τέτοια θέση. Το c4 πιόνι φαίνεται ότι αργά ή γρήγορα θα πέσει, ενώ ο μαύρος δεν έχει κάπου αντιπαιχνίδι.

Πολύ πλούσια παρτίδα σε μια βαριάντα που δεν έχει εξερευνηθεί εξονυχιστικά τα τελευταία χρόνια. Πολλές εναλλακτικές συνέχειες στο PGN του TWIC όπως τις δείξανε οι δύο παίκτες στη συνέντευξη τύπου. Μετά και αυτήν την αμυντική προσπάθεια του Nepo, νομίζω πως αυτό το τουρνουά μπορεί να αποτελέσει το εισιτήριο για την είσοδό του στην ελίτ. Ωραίο εύρημα στο τέλος για το διαρκές σαχ.

Πιθανότατα η παρτίδα που κρίνει τον νικητή του τουρνουά. Ο Aronian χωρίς να τραβάει τα βλέμματα με το παιχνίδι του αποδεικνύεται για άλλη μια φορά αποτελεσματικός και παίρνει κεφάλι ένα γύρο πριν το φινάλε. Η Grunfeld του Svidler αυτή τη φορά ράγισε. Το 18.a4 - 18.e4, Kozhuharov-Drenchev, Albena 2011 - και στο 18...Qb4 19.Ne1!? αποδείχτηκε δηλητηριώδης ιδέα. Ο ίππος από το d3 έφτιαξε πόστο για την ντάμα στο c5 και το πέρασμα b4-b5 ανάγκασε τον μαύρο να βάλει e4 για να μην μείνει με κακοτοποθετημένο ίππο. Έτσι δημιουργήθηκαν τα πόστα d4,f4 για τον λευκό ίππο και το κυριότερο άνοιξε η διαγώνιος h2-b8. Στην 37η κίνηση εντοπίζεται η αρχή του τέλους για τον μαύρο - έπρεπε 37...Nc6 όπως πρότεινε και ο Aronian μετά την παρτίδα. Στη συνέχεια ο λευκός βρήκε το ακριβές και δύσκολο 47.Qb8 - το μάζεμα του πιονιού με 47.Qxa6 μάλλον οδηγεί μόνο σε ισοπαλία - και κέρδισε μια υποδειγματική παρτίδα. Εντυπωσιακός ο Aronian - η ιδέα του στο άνοιγμα, ο χειρισμός της θέσης στο μέσο, η ακρίβεια στο φινάλε.

Έτσι, ένα γύρο πριν το τέλος έχουμε τον Aronian στο 5/8 με Ivanchuk,Carlsen,Karjakin και Nepomniachtchi στους 4.5. Ο τελευταίος γύρος έχει ως εξής: Nepomniachtchi-Aronian, Svidler-Kramnik, Karjakin-Ivanchuk, Gelfand-Anand, Nakamura-Carlsen και αρχίζει στις 11 ώρα Ελλάδος - 2 ώρες νωρίτερα δηλαδή από τους προηγούμενους.

Σαφώς πιο ενδιαφέρουσες οι σημερινές παρτίδες - με την μόνιμη εξαίρεση της παρτίδας του Anand βέβαια. Ο Vassily Ivanchuk έφτασε και αυτός το +1 αφού σήμερα στη μοναδική παρτίδα που δεν έληξε ισόπαλη, κέρδισε τον Nakamura με τα μαύρα και μάλιστα εύκολα αφού ο Αμερικανός έπαιξε απαράδεκτο σκάκι για το ELO του. Έτσι έχουμε πενταπλή ισοβαθμία στην κορυφή. Η παρτίδα Gelfand-Kramnik είναι κατά το Houdini η τέλεια παρτίδα σκάκι - πρώτη επιλογή ή ισάξιά της μέχρι το τέλος. Είναι προφανές το ότι το +2 θα αρκεί για την πρώτη θέση σε αυτό το τουρνουά. Η μεγάλη πλάκα θα είναι να το πετύχει ο Anand καθώς αύριο έχει τον Nakamura με τα λευκά και στον τελευταίο γύρο τον Gelfand σε μία ουβερτούρα του επερχόμενου ματς για τον παγκόσμιο τίτλο.

Συνεχίζεται το ταξίδι στο θαυμαστό κόσμο της... Grunfeld, καθώς στις 2 από τις 5 σημερινές παρτίδες παίχτηκε το συγκεκριμένο άνοιγμα. Ο Anand συνεχίζει τις... διακοπές του. Το 17.e5 δεν μπορεί να χαρακτηριστεί βελτίωση πάνω στην παρτίδα Ivan Sokolov-Jan Elhvest, Sweden 2003 (17.Bg5). Κατά τον Anand αν έλειπε ένα ζευγάρι πύργων στο φινάλε ο λευκός μπορεί να πιέσει. Με 4 πύργους όχι. Θα χαρακτήριζα τυχερό τον Anand που δεν είχε να αντιμετωπίσει με τα μαύρα τον Carlsen σε αυτό το τουρνουά.

Αυτές οι "αργές" Ισπανικές έχουν γίνει πολύ της μόδας και ταιριάζουν και στο στυλ του Karjakin. Η άλλη επιλογή ήταν κάποια anti-Marshall με a4 ή a3. Καμία τύχη νίκης για τα λευκά. Η τελική θέση έχει πλάκα.

Έχει πλάκα που όλοι παίζουν ή επιτρέπουν στον Svidler αυτά που είχε αναλύσει για τον Grischuk στα ματς διεκδικητών. Αυτή τη φορά βέβαια ο Svidler έπαιζε εναντίον της βαριάντας πάνω στην οποία προφανώς είχε δουλέψει. Η θέση απλοποιήθηκε νωρίς και η καινοτομία του Svidler 14.Kc2 - 14.Ke1, Alavkin-Novozhenin, Murom 2000 - είναι τελείως ακίνδυνη. Ο μαύρος όμως έκανε το λάθος να τοποθετήσει τον αξιωματικό του στο e6 και ο λευκός βρήκε τον τρόπο να δημιουργήσει ασυμμετρία υπέρ του αλλάζοντάς τον και μένοντας με φου έναντι ίππου σε μια ανοικτή θέση με πιόνια και στις δύο πτέρυγες. Μία κίνηση πριν την ανανέωση χρόνου, ο Nepomniachtchi στραβοπάτησε με το 39...Kg6?! (39...Rd8=), αλλά τα λευκά δεν μπήκαν στη συνέχεια 40.Ke2 Kf6 41.Kf2 Rd8 42.Ba6 που κερδίζει πιόνι με κάποιες - μικρές - τύχες νίκης. Μετά δεν υπήρχε τίποτα.

Σεμινάριο ακριβείας. Και δε μιλάμε για μια στεγνή, ήσυχη, στρατηγική παρτίδα. Και τακτικά υπήρχαν και ασυμμετρίες σε δομές και υλικό και απ' όλα. Αλλά χωρίς λάθη, το σκάκι είναι ισόπαλο. Το Houdini καρφωμένο ανάμεσα στο +0.1 και στο -0.1 επικροτεί όλες τις επιλογές των παικτών.

Όλοι έχουν καταλάβει ποιος είναι ο αδύναμος κρίκος του τουρνουά. Ο Nakamura έπαιξε κάποιες κινήσεις πολύ χαμηλού επιπέδου. Από την ιδέα του στο άνοιγμα 8.Nb5?! μέχρι και το μάλλον αποφασιστικό 29.Rd2? - Ivanchuk: 29.Qb4 Qxb4 30 axb4, Seirawan(ICC): 29.Nd1 Rd7 30.Qd2. Δε μπορώ να πιστέψω πως η θρυλικής φήμης database του Kasparov έχει αυτήν την ιδέα εναντίον της Grunfeld. Από αυτούς που ισοβαθμούν στο +1, τον Nakamura έχει να αντιμετωπίσει στον τελευταίο γύρο ο Carlsen.

Ισοπαλιών συνέχεια στο πιο ψόφιο γύρο του τουρνουά έως τώρα. Κάποια στιγμή νωρίς το μεσημέρι παρακολουθώντας τη μετάδοση στο ICC, έριξα και έναν υπνάκο. Ο Anand συνεχίζει τις νούλες χωρίς προβλήματα, ο Gelfand κράτησε εύκολα παρά το "χταπόδι" του Aronian στο c6, ο Carlsen έπαιξε μια τζούφια καινοτομία απέναντι στην Grunfeld του Svidler και μετά αγωνιζόταν να ισοφαρίσει, ενώ ο Kramnik έπαιξε πολύ "τεχνητά" το μέσο της παρτίδας - Ne1, Qf1 - και τελικά θα πρέπει να είναι ικανοποιημένος με την ισοπαλία στο τέλος. Ίσως το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της ημέρας να ήταν η προετοιμασία του Nepomniachtchi που οδήγησε σε μια ανορθόδοξη θέση την παρτίδα του με τον Karjakin - ντάμα για πύργο, ίππο και αξιωματικό που δεν μπορούσαν όμως να πετύχουν συνεργασία. Μπήκαν τελικά σε μια φορσέ συνέχεια που οδήγησε στην ισοπαλία και αυτήν την παρτίδα.

Ένα από τα όπλα του Anand επιστρατεύθηκε για να περάσει ένας ακόμα γύρος από αυτό το μαρτυρικό τουρνουά. Άντε Vishy. Δύο και αύριο έμειναν. Τίποτα δεν έβγαλε ο Chuky. Το να παρακολουθείς αυτήν την παρτίδα σε πραγματικό χρόνο είναι φάρμακο για την αϋπνία.

Ένας καλοτοποθετημένος ίππος δεν αρκεί για να φέρει τη νίκη σε αυτό το επίπεδο. Ο μαύρος δεν έχει καμία αδυναμία. Τουλάχιστον σε αυτήν την παρτίδα εντοπίστηκε κάποιο σημείο που θα μπορούσε να πιέσει ο λευκός παίζοντας διαφορετικά: 32.Ne5 αντί για 32.Qc5 και ο μαύρος θα έπρεπε να παίξει προσεκτικά.

Εδώ φάνηκε πως ο λευκός είχε πολύ καλή θέση. Η πιονοδομή των μαύρων κατεστραμμένη και καλό πόστο για τα λευκά ελαφρά κομμάτια στο e5. Ο Kramnik έπαιξε το 22.Ne1?! που μοιάζει ελκυστικό καθώς απειλεί Qh3 και Nd3, αλλά τελικά δεν ήταν τόσο καλό. Μετά έπαιξε και το "περίεργο" 28.Qf1 και βρέθηκε ελαφρώς χειρότερος. Του Nakamura δεν του άρεσε το 37...Bd4 38.Rc4 (38.Rcc1 h6->g5) b5, χωρίς να υποστηρίζω βέβαια ότι ο Kramnik θα είχε πρόβλημα να κρατήσει αυτή τη θέση. Μετά το 37...Rc7 οι παίκτες φτάσανε στην ανανέωση χρόνου και δώσανε τα χέρια.

O Nepo έπαιξε αστραπιαία μέχρι και την 20η κίνηση στοχεύοντας στη θέση όπου έχει ντάμα και 2 πιόνια για πύργο, αξιωματικό και ίππο. Ευχάριστη θέση για τον λευκό παρά το θεωρητικά λιγότερο υλικό. Ψάχνοντας για κάποιο σημείο που θα μπορούσε να παίξει ο Nepomniachtchi για κάτι παραπάνω στεκόμαστε στο 29.Rd3. Ίσως b4, g4 ή ακόμα και a4? Γιατί ο πύργος να αφήσει το d6 μόνος του?

Στα ματς διεκδικητών παίχτηκε η παρτίδα Aronian-Grischuk - η πρώτη νομίζω του μινι-ματς, όπου σε αυτήν τη βαριάντα ο Aronian έπαιξε 12.Nd4. Ο Svidler ως γνωστόν ήταν ο βοηθός του Grischuk σε αυτό το ματς και σήμερα "αναγκάστηκε" να δείξει τη δουλειά του απέναντι στο 12.f4 του Carlsen. Πειστήκαμε για την ποιότητα της δουλειάς του Ρώσου, καθώς ο λευκός σε όλην την παρτίδα προσπαθούσε να ισοφαρίσει. Απόρθητο κάστρο η Grunfeld του Svidler. Στο PGN του TWIC έχει κάποιες ενδιαφέρουσες βαριάντες που έδειξαν οι δύο παίκτες στη συνέντευξη τύπου. Η καλύτερη παρτίδα της ημέρας.

Έχω την εντύπωση πως η ελεύθερη μέρα έρχεται την κατάλληλη στιγμή αφού οι σημερινές 5 ισοπαλίες δεν ήταν ίδιας μαχητικότητας με τις χθεσινές. Βέβαια αυτό μπορεί και να σημαίνει ότι έγιναν λιγότερα λάθη αφού η μόνη παρτίδα που ξέφυγε από τα όρια της ισότητας ήταν μάλλον η Gelfand-Nepomniachtchi στην οποία ο διεκδικητής του παγκόσμιου τίτλου ήταν για άλλη μια φορά στην πλευρά που αγωνιζόταν να ισοφαρίσει, χάρη σε μια αμφιβόλου ποιότητος καινοτομία. Ελπίζουμε να κρατάει καλύτερες καινοτομίες από αυτήν για το ματς - σαν αυτή που έπαιξε χθες για παράδειγμα. Είχαμε όμως και μία πολύ ενδιαφέρουσα καινοτομία σήμερα - αυτή του Svidler - σε μία αλλόκοτη βαριάντα της Kan.

1.e4 c5 2.Nf3 e6 3.d4 cxd4 4.Nxd4 a6 5.Bd3 Nf6 6.0-0 e5!?. Όταν το είδα να παίζεται αυτό σκέφτηκα πως είναι σαν την O'Kelly όταν ο λευκός δεν ξέρει και παίζει d4, αλλά με ένα τέμπο κάτω για τον μαύρο, το οποίο είναι το Bd3. Δεν είναι βέβαια ακριβώς έτσι τα πράγματα λόγω του 7.Bg5 h6 8.Bxf6 Qxf6 9.Nf5. Η όλη ιδέα του μαύρου έχει αναβιώσει τώρα τελευταία κυρίως λόγω των προσπαθειών του Baadur Jobava. Οι περισσότεροι παίζουν 9...d5 - Vallejo Pons-Kunte, Thailand 2011, Kosintseva T.-Hou Yifan, China 2011. O Svidler έπαιξε 9...g6 - η καινοτομία που λέγαμε και αργότερα χαρακτήρισε το 9...d5 απαίσιο. Ο Karjakin θυσίασε δύο ίππους για ανοίξει το ροκέ του μαύρου και έπρεπε να βρει το μοναδικό 22.Qg7! στο τέλος για να μη χάσει. Σίγουρα θα την ξαναδούμε αυτή τη βαριάντα σύντομα.

Σε αντίθεση με την ιδέα του Svidler, αυτή του Gelfand, το 12.Ng5 - 12.Qc2, Kazhgaleyev-De Jong, Wijk Aan Zee 2011, αποδείχτηκε ύποπτη και ο μαύρος πήρε το πάνω χέρι στην παρτίδα. Το ερώτημα είναι πού θα μπορούσε να βελτιώσει το παιχνίδι του για να έχει τύχες νίκης. Ίσως με 26...a6 27.Bf1 Rd2, αν και η θυσία κομματιού 28.Bxa6! Bxa6 29.Qxe4 φαίνεται να αρκεί στον λευκό για να κρατήσει την ισοπαλία.

Αυτό το α λα Grunfeld 7...Qa5 του Kramnik φαίνεται πως είναι καινοτομία και αν ο σκοπός της ήταν μια άνετη ισοφάριση επί του Anand, τότε θα την χαρακτήριζα πετυχημένη. Αν όμως είναι όντως μελετημένη βαθιά από τον Kramnik, δεν είναι σπατάλη να παιχτεί σε αυτό τον τουρνουά απέναντι στον Anand με τη φόρμα που έχει τώρα? Ή Ragozin δεν έφτανε δηλαδή για μια ήσυχη νούλα? Μπορεί από την άλλη να ήταν ένα πείραμα απέναντι σε έναν παίχτη με τις εγκυκλοπαιδικές γνώσεις στα ανοίγματα που έχει ο Ινδός. Κατά τα άλλα πολύ βαρετή παρτίδα.

Να εδώ παίζουμε Qa5, βλέπε παιδί μου Kramnik να μαθαίνεις. Τί? Qb3? Rc1 δεν είπαμε ρε παιδί μου να παίζουμε? Δεν ξέρω γιατί αλλά πειραματίζονται πολύ σε αυτό το τουρνουά. Βέβαια θα μου πείτε ο Ivanchuk πάντα το κάνει αυτό. Ο ίδιος πάντως είχε αντιμετωπίσει με επιτυχία αυτήν την κίνηση το μακρινό - για τα στάνταρντς της θεωρίας των ανοιγμάτων - 1998 κερδίζοντας τον Lautier στο Μόντε Κάρλο με το 7...Bd7. Η πρώτη καινούρια κίνηση της σημερινής παρτίδας ήταν το 13.Bg3 - 13.Nge2, Vallin-Taddei, Evry 2004. O Calrsen απέκτησε μικρή υπεροχή και πίεσε επί ώρες στο φινάλε χωρίς να τα καταφέρει. O Golubev δίνει 43...Kb5 -+ (στο 44.a3 bxa3 45.Rxc3 a2 46.Rc1 Kb4). Αυτή η ιδεά κρεμόταν για πολλές κινήσεις στη θέση, αλλά συνήθως ο λευκός μετά το Κb4, έκανε κάπως άμυνα με Nd5 ή Ne2. Στην συγκεκριμένη θέση που δίνει ο Golubev ο λευκός βασιλιάς είναι στο e2 και ο μαύρος πύργος στο d6 και έτσι δεν υπάρχουν αυτές οι άμυνες. Φαίνεται να ισχύει. Στο TWIC δεν την αναφέρουν καν αυτήν την ιδέα, ενώ συνέντευξη τύπου των δύο δεν έγινε. Περιμένουμε να δούμε τί θα γράψει το whychess αύριο.

Πάλι διαφορά πάνω ο Nakamura, αλλά και πάλι αυτός είναι που πρέπει να ισοφαρίσει. Η ιδέα του Αμερικανού με 9.Bg3 Nb6 10.f3 δε φαίνεται να δίνει κάτι παραπάνω από ισότητα (9.h5, Onischuk-Lputian, Poikovsky 2011 και Lopez Martinez-Sargissian, Yerevan 1999). Στη συνέχεια αντί για 16.0-0-0= έπαιξε το αμφίβολο 16.Kf2?! και έτσι υποχρεώθηκε να μπει στη συνέχεια με τη διαφορά πάνω μετά το 21.Nce4, στην οποία όμως ο μόνος που παίζει για νίκη είναι ο μαύρος. Στη συνέντευξη τύπου προσπάθησε ο Aronian να βρει κάτι που να βελτιώνει το παιχνίδι του, χωρίς όμως αποτέλεσμα. Μετά την αλλαγή των λευκοτετράγωνων αξιωματικών, η ισοπαλία είναι εύκολη για τα λευκά.

Μπορεί να είχαμε 5 ισοπαλίες σήμερα και καμία αλλαγή στη βαθμολογία, ο γύρος όμως ήταν κάθε άλλο παρά αδιάφορος. Χαρακτηριστικά η πρώτη παρτίδα τελείωσε - Svidler-Gelfand - λίγο πριν το τετράωρο. Ήταν η ημέρα των χαμένων ευκαιριών, καθώς Nakamura, Carlsen και Aronian περάσανε από λίγο-πολύ κερδισμένες θέσεις - για αυτό το επίπεδο - ενώ και ο Kramnik έχασε ευκαιρία να βρεθεί σε πολύ πλεονεκτική θέση. Στα Ρώσικα είχαμε σχόλιο των Sutovski, Dreev ενώ στο ICC ήταν ο Larry Christiansen μαζί με τον Ronen Har Zvi. Οι κοινές συνεντεύξεις στο τέλος δεν ήταν τόσο ενδιαφέρουσες όσο η χθεσινή των Kramnik, Carlsen. Νομίζω η πιο καλή ήταν του Ivanchuk - αλλά στα Ρώσικα.

Δεν είναι ξεκάθαρο το τί άνοιγμα παίχτηκε ακριβώς. Ένα υβρίδιο. Ο Svidler προφανώς εμπνεύστηκε από δύο "δίδυμες" παρτίδες Matlakov-Geller (Jakov Geller) που παίχτηκαν στο Ρωσικό κύπελλο τη Δεύτερα που μας πέρασε και μπορείτε να βρείτε στο TWIC 888, μετά τη θυσία πιονιού με 12...c5!? όμως μπήκαμε σε άγνωστα μονοπάτια. Ο μαύρος βρήκε σπουδαίο αντάλλαγμα για το πιόνι και ήταν αυτός που θα μπορούσε να παίξει για νίκη στο τέλος. Σε ποιο σημείο? Πιθανόν με 25...e5 αντί του 25...Nd5, όταν μετά από 26. Bxe5 Ng4 27.Nf3 Ngxf2 28.Ra1 Qc4, ο λευκός θα έπρεπε να αμυνθεί στην θέση του διαγράμματος δεξιά.

O Kramnik είχε τη δυνατότητα να φάει το πιόνι a5 δυο φορές στην 30η και 31η κίνηση, προτίμησε όμως την φορσέ γραμμή που κέρδιζε διαφορά για το πιόνι a3, πιστεύοντας πως θα μπορούσε να πιέσει στο φινάλε που προκύπτει. O Ivanchuk κράτησε πολύ άνετα.

Ο Aronian ήταν ο πρώτος αντίπαλος του Ινδού που δεν ήταν ευχαριστημένος με την ισοπαλία και έτσι δεν επανέλαβε τη θέση με Be2-d3 Qg6-h5 παίζοντας για νίκη και δικαίως. Λίγο πριν ο Anand είχε χάσει την ευκαιρία να ισοφαρίσει με το 16...Bxg5, ενώ λίγο μετά κατά δήλωση του αναγκάστηκε να μπει σε κατώτερο φινάλε έχοντας στο μυαλό του ένα ημι-φρούριο. Δεν είναι ακριβώς σε κακή φόρμα ο παγκόσμιος πρωταθλητής. Δεν κάνει λάθη. Απλώς το παιχνίδι του δεν το διακρίνει αυτή η φοβερή ακρίβεια που έχουμε συνηθίσει. Σήμερα ομολόγησε στη συνέντευξη ότι δε μπορεί να μετράει πάνω από 2-3 συνέχειες, είναι προφανές ότι είναι κουρασμένος. Πολλοί υποστηρίζουν ότι του λείπει και το κίνητρο αφού ψυχολογικά έχει επικεντρωθεί στην υπεράσπιση του τίτλου του. Αλλά και ο Aronian χάνει συνεχώς ευκαιρίες, ενώ δε φαίνεται τόσο κεφάτος όσο τον έχουμε συνηθίσει. Σήμερα με το 46.a5? επέτρεψε την ενεργοποίηση του μαύρου ίππου από το g4 πράγμα το οποίο μπορούσε να εμποδίσει με το 46.Bf3. Ένας Kramnik, ένας Carlsen ή ένας Ivanchuk δύσκολα θα έφευγαν χωρίς νίκη από αυτή τη θέση. Στο τέλος ήταν ο Aronian που οδήγησε την παρτίδα στο τελείως ισόπαλο φινάλε - όπως και προχθές με τον Kramnik.

Η παρτίδα που τελείωσε τελευταία σήμερα και η πιο ενδιαφέρουσα - για τρίτη συνεχόμενη ημέρα ο Νορβηγός συμμετέχει στην "παρτίδα της ημέρας". Ο μαύρος έπαιξε την πρώτη καινούρια κίνηση, το 13...cxd4 - 13...d5, Coursaget-Bogdanov Lille 2005 (ο FM Emil Bogdanov). Ο Karjakin έχασε την ευκαιρία να πάρει το πάνω χέρι όταν έπαιξε 25...g4? αντί για 25...Nf6, ενώ και με το αμφίβολο 28...d5?! αντί του κοψίματος στο e4 μπήκε σε μπελάδες. Τα engines δίνουν στη συνέχεια ως νικηφόρα συνέχεια το 37.hxg5, αλλά τόσο κοντά στην ανανέωση χρόνου, ο Carlsen δε θέλησε να ανοίξει τη στήλη h στη μαύρη ντάμα. Με ακριβέστατη άμυνα - ειδικά το 49...Rg4! ήταν δύσκολη κίνηση, ο μαύρος κατάφερε να κρατήσει και να διατηρηθεί στην κορυφή της βαθμολογίας - Karjakin, Carlsen, Aronian, Nepo στο +1.

Κατά τη γνώμη μου η πιο κακοπαιγμένη παρτίδα του γύρου, αταίριαστη για τουρνουά τέτοιου επιπέδου εκτός των άλλων και λόγω της προσβλητικής κατά τη γνώμη μου επιμονής του Nakamura στο τέλος να παίζει επί 20 κινήσεις ένα τελείως ισόπαλο φινάλε - και μάλιστα στις τελευταίες δέκα το R+h εναντίον R. Στο άνοιγμα ο Nepomniachtchi έπαιξε τη μανούβρα Nd4-b3-d2-b1-a3(!!) και φυσικά βρέθηκε πολύ χειρότερος αλλά και ο Nakamura δεν είδε το 12...a3 13.Nxa3 Rxa3 14.bxa3 Ng4 15.Bd2 Bd4 16.Re2 Bc4. Του διέφυγε λέει το Bc4. Η θέση του λευκού πάντως παρέμενε πολύ δυσάρεστη σχεδόν μέχρι το τέλος. Τα δύο κρίσιμα σημεία ήταν το 38...Re6? - 38...Qc7 39.Re8+ Kf7 40.Rh8 Kg7 41.Rd8 Qxc3 -/+ και η θέση μετά το 54.Kc2 όπου κάποιοι σχολιαστές υποστήριξαν πως ένα σχέδιο μεταφοράς του μαύρου βασιλιά στο f8 έχει τύχες νίκης - δύσκολα κάποιος πάντως να μη φάει το c4.

Σαφώς αποδυναμωμένο αλλά παρόλα αυτά πολύ ενδιαφέρον προμηνύεται το 61ο Ατομικό Πρωτάθλημα Ανδρών που θα διεξαχθεί στα Χανιά μεταξύ 27ης Νοεμβρίου και 7ης Δεκεμβρίου. Από τους GM θα αγωνιστούν μόνο οι Καπνίσης, Νικολαϊδης και Μαστροβασίλης Θάνος αυτή τη φορά. Αυτό σημαίνει βέβαια ότι θα έχουμε πολύ λιγότερες άπαιχτες ισοπαλίες καθώς λείπουν τα κλασσικά ζευγάρια που αρνούνται να αγωνιστούν μεταξύ τους. Από τις υπόλοιπες συμμετοχές ξεχωρίζει η παρουσία του Ηλία Κουρκουνάκη μετά από 17 ολόκληρα χρόνια. Ο Ηλίας είχε ισοβαθμήσει στην πρώτη θέση του πρωταθλήματος το 1982(!). Επίσης συμμετέχουν οι Κώστας Μουτούσης, Αντώνης Παυλίδης - που έχει περάσει το 2400 - Αναστάσιος Παυλίδης, Βασίλης Κοτρώτσος, Νίκος Γαλόπουλος, Γιώργος Νικολάου και Σπύρος Ναούμ. Μονός ο αριθμός των παιχτών άρα θα υπάρχει bye σε κάθε γύρο. Από το πρόγραμμα ίσως θα έπρεπε να αναφέρουμε το ότι ο Γιάννης Νικολαΐδης είναι ο τυχερός της κλήρωσης καθώς έχει τους δύο άλλους GM με τα λευκά και ο Θάνος ο άτυχος καθώς έχει τόσο τον Σπύρο όσο και τον Νικολαϊδη με τα μαύρα. Ο Μουτούσης έχει τους δύο από τους τρεις GM με τα μαύρα.

Συναρπαστικό σκάκι παίζεται στο Tal Memorial με την μετάδοση να είναι άριστη, ενδιαφέρουσες συνεντεύξεις τύπου και καλή κάλυψη από τις σκακιστικές ιστοσελίδες - ειδικά το TWIC που είναι πολύ γρήγορο στις περιλήψεις των γύρων. Σήμερα στον 3ο γύρο είχαμε 3 νίκες των μαύρων και μια ακόμα παρανοϊκή παρτίδα του Magnus Carlsen που έληξε ισόπαλη μετά από χαοτικές περιπλοκές. Μόνο ο Vishy Anand φαίνεται μην έχει τη διάθεση να συμμετάσχει σε αυτό το κλίμα για την ώρα.

Εύκολη ισοπαλία για το bottom-seed του τουρνουά με τα μαύρα εναντίον του παγκόσμιου πρωταθλητή που τον διατηρεί στο +1 ενώ έχει παίξει με Kramnik, Ivanchuk, Anand(!). To 11.Qd1 είναι σπάνιο (11.exf6 Bologan-Svidler 2006, Piket-Svidler, ICC, 1999) ενώ το 13...Bd5 η πρώτη νέα κίνηση - 13...Na5 Bukic-Popovic 1979. O Anand επέτρεψε το διαρκές σαχ χωρίς καν να προσπαθήσει.

Το να χάνει ο Gelfand με τα λευκά και μάλιστα στην Καταλανική είναι κάτι απρόσμενο. Η ιδέα του 16.Rd3 προϊόν προετοιμασίας προφανώς καθώς μέχρι τότε ακολουθήθηκε η παρτίδα Caruana-Karjakin από το φετινό Poikovsky - 16.e3 - αντιμετωπίστηκε πολύ πειστικά αλά Georghiu - που έπαιζε πάντα για την ιδέα f5 σε αυτές τις θέσεις. Σε ήδη ελαφρώς χειρότερη θέση ο Gelfand έπαιξε το "υπεραισιόδοξο" 31.Nd5?! αντί του 31.Qxe6+ Rxe6 32.Ne2 Rd6 33.Nd4 με αντιπαιχνίδι, και ο Karjakin δε δυσκολεύτηκε στο τεχνικό κομμάτι να μετατρέψει το πλεονέκτημα σε νίκη. Έτσι βρέθηκε στην κορυφή του τουρνουά. Ο Gelfand από την άλλη έμεινε στο 0.5/3.

Εδώ έχουμε μια χαρακτηριστική περίπτωση άβολου αντιπάλου για τον Αμερικάνο, καθώς ο Svidler μετά το σημερινό τον έχει κάτι κοντά στο +10(!). Πελατειακές σχέσεις. Τώρα όταν ο άλλος σε έχει +10 και είναι ο κορυφαίος ειδικός στον κόσμο στην Grunfeld, δε θα ήταν καλή ιδέα να έπαιζες 1.e4? (χωρίς Qh5). Το ομολογώ. Ο Nakamura μου είναι αντιπαθής. Το ακριβώς αντίθετο από τον Svidler δηλαδή που βρήκε το κέφι του σήμερα στη συνέντευξη τύπου όταν έδειχνε τις παρτίδες - χωρίς την παρουσία του αντιπάλου του φυσικά. Στο PGN του TWIC μπορείτε να δείτε την ανάλυσή του. Ο Nakamura κατέστρεψε τη θέση του μέσα σε δύο κινήσεις - 30.Kf2? (30.a4) και 31.Ra4?, αλλά πιο πριν έχει ψωμί η θέση.

Συνήθως ο Chuky χάνει σε τακτικές παρτίδες - όπως στο Grand Slam από τον Carlsen. Πολύ σπάνια κάποιος καταφέρει να τον κερδίσει τόσο στρατηγικά. Έτσι η επιλογή του Βερολίνου εντυπωσίασε τον Atalik και τον Ronen Har Zvi στο ICC. Τα engines δε βοηθάνε έναν κατώτερο παίκτη να καταλάβει ακριβώς τί έγινε. Το 31.f5?! ήταν κατά γενική ομολογία αμφίβολο - προτείνουν 31.Ne2 οι σχολιαστές. Το 11...Bd7 ήταν η καινοτομία - 11...Βe7 Dominguez-Wang Yue, Wijk Aan Zee 1999 - αν και δε έχει μάλλον μεγάλη σημασία σε αυτή τη βαριάντα.

Τρελή παρτίδα. Χάρη στις άριστες σχέσεις που διατηρούν μεταξύ τους οι δύο παίκτες, απολαύσαμε σχεδόν μίας ώρας ανάλυση στη συνέντευξη τύπου σε αγγλικά και ρώσικα μαζί κατά την οποία κυρίως προσπαθούσαν να βρουν φορσέ νίκη για τα λευκά αναδεικνύοντας ταυτόχρονα τις πολλές αμυντικές δυνατότητες των μαύρων. Κάποια στιγμή μάλιστα ο Kramnik προσπάθησε να φορτώσει κάποιο engine, αλλά ο υπολογιστής εκεί δεν έχει κάποιο διαθέσιμο. Φοβερή δουλειά κάνουν στο TWIC αφού έχουν περάσει όλη την ανάλυση των δύο παικτών στο PGN. Το 3...h6 είναι ειδικότητα του Igor Glek, όμως το έχει ξαναπαίξει ο Calrsen το 2006 στο πρωτάθλημα Νορβηγίας. Δείτε οπωσδήποτε το PGN.

Καταρχήν, πρέπει να επιστρέψουμε στο χθεσινό φινάλε Kramnik-Nepomniachtchi. Ο δρόμος προς την ισοπαλία υπήρχε αρκεί ο λευκός την κατάλληλη στιγμή να επιτεθεί στο μαύρο δίδυμο των πιονιών από πίσω. Έτσι, 39.f5! a5 40. fxg6 hxg6 41. Bxg6 b4 42. Bf7 a4 43.Be8!! a3 44.Bf7=. Το χαμένο τέμπο 39.Kd2?? ήταν το αποφασιστικό λάθος. Η αντίδραση του Kramnik μόλις καταλαβαίνει τί έχει κάνει, τα λέει όλα.

Ο ένας φανερά κουρασμένος μετά από μια πολύ πετυχημένη χρονιά δε μοιάζει έτοιμος ψυχολογικά γι αυτό το τουρνουά. Άλλωστε στον πρώτο γύρο και όσο ο Ivanchuk έδινε το σόου του πριν την έναρξη της παρτίδας διαμαρτυρόμενος για την έλλειψη ρολογιού τοίχου (?) στους διαδρόμους και στους χώρους ανάπαυσης (φορώντας το ρολόι του όλα αυτά), ο Svidler φαινόταν ταραγμένος από όλο αυτό, ενώ ένας κανονικός Peter Svidler μάλλον θα γελούσε με το όλο σκηνικό. Ένας κεφάτος Peter Svidler ίσως μάλιστα να υπερθεμάτιζε πάνω σε αυτά που έλεγε ο Chucky, έτσι για τη φάση. Ο άλλος μοιάζει να θέλει να τελειώσει το Tal Memorial και να επιστρέψει σπίτι του - στο τζακούζι του σπιτιού του όπως έλεγε χαρακτηριστικά σήμερα ο Yermo. Λίγες μέρες πριν παίχτηκε αυτή η βαριάντα στο Πόρτο Καρράς - και συγκεκριμένα στην παρτίδας "επαναφοράς" του Gashimov - με τον Grischuk. Ο Αζέρος έπαιξε 13.Be3 αντί του 13.Bh4 που επέλεξε ο Svidler. Σε αυτό το σημείο ο Anand δίστασε να παίξει 13...g5 14.Bg3 Bg7 ενώ και στο φάγωμα στο e7 μπορούσε να φάει με τη ντάμα ίσως. 10 κινήσεις μετά άρχισαν να επαναλαμβάνουν τη θέση. Για να είμαστε δίκαιοι ο λευκός δε μπορούσε να το αποφύγει καθώς αν "έστριβε" θα κατέληγε χειρότερος.

Όταν τελείωσε η προετοιμασία των δύο παικτών και άρχισαν να σκέφτονται η θέση ήταν ήδη τελείως ισόπαλη χωρίς δυνατότητες δημιουργίας ασυμμετριών. Τα λευκά του Karjakin - κάποτε φόβος και τρόμος - μοιάζουν πολύ ακίνδυνα τώρα τελευταία, όπως είδαμε και στο Πόρτο Καρράς.

Βρήκε νέο όπλο ο Kramnik εκτός από την Ragozin για να κρατάει με τα μαύρα ή ήταν απλώς ένα πείραμα για μία παρτίδα? Θα δείξει. Η θυσία διαφοράς πάντως που έπαιξε φαίνεται ολόσωστη. Οι δύο μαύροι αξιωματικοί έλεγχαν όλη τη σκακιέρα σε τελείως ανοιχτή θέση και ο Aronian δε βρήκε τίποτα.

Ελπίζω να μην κάθισε ο Nepo με τις ώρες να "στήνει" τον Ivanchuk χθες το βράδυ γιατί προφανώς την Kalashnikov αδύνατον να την προέβλεψε. Τίποτα δεν έβγαλαν τα λευκά και στο τέλος μπερδεύτηκαν κιόλας - μετά το 43...Qa3 αναγκάστηκαν να δώσουν πιόνι. Ο Chucky έβαλε το κεφάλι κάτω και έψαξε αρκετά αλλά νίκη δε βρήκε. Ονειρεμένο ξεκίνημα στο τουρνουά για τον Nepomniachtchi.

Η παρτίδα της ημέρας! Σε μια συντηρητική βαριάντα της σλαβικής - αφού ο Magnus έφαγε αμέσως Nxg6 και έβαλε Bd3, ακολουθήθηκε η περσινή παρτίδα Wyss-Bindrich από τη Ζυρίχη μέχρι την καινοτομία 13.Qc2 - είχε παιχτεί 13.dxe5 - τα λευκά έπαιξαν 15.d5!? και προέκυψε μια χαοτική θέση. Τα engines ανεβοκατεβάζουν τις εκτιμήσεις τους και δε βγάζεις συμπέρασμα. Ο Nakamura στο ICC έλεγε πως πίστευε ότι ο Gelfand ήταν καλύτερος και ο Carlsen στάθηκε τυχερός. Ο Yermolinsky κατά τη διάρκεια της αναμετάδοσης στήριζε και αυτός τη θέση των μαύρων - με τον Ronen Har Zvi να τα κουνάει για τα λευκά - αλλά σταδιακά και αφού βρίσκανε πειστικές κινήσεις για τα λευκά και προχωρούσε η παρτίδα, άλλαξε γνώμη και στο τέλος δήλωνε εντυπωσιασμένος με το παιχνίδι του Νορβηγού. Η θέση κρέμεται από μια κλωστή αφού ο λευκός βασιλιάς είναι στο κέντρο και τα μαύρα κομμάτια ελέγχουν την πρώτη γραμμή. Στη συνέντευξη τύπου ο Carlsen έδειξε βαριάντες που άρχιζαν με το 26...Bxg3+ και κατά τον ίδιο δεν άφηναν δυνατότητες στα λευκά να παίξουν για νίκη. Περιμένουμε εκτιμήσεις και αναλύσεις από ισχυρούς παίκτες.

Προέκυψε μια βαριάντα την οποία ο Yermolinski αποκάλεσε χαρακτηριστικά "τελείως νεκρή" και μάλιστα αρνιόταν πεισματικά να επιστρέψει στην παρτίδα αυτή κατά τη μετάδοση του ICC γιατί βαριόταν. Ο Nakamura δεν έβγαλε τίποτα. Ο έλεγχος της στήλης α από τα μαύρα βαριά κομμάτια τους εξασφαλίζει την ισοπαλία

Ο Ινδός παγκόσμιος πρωταθλητής συνεχίζει να δείχνει εκτός φόρμας, ενώ και ο ίδιος στη συνέντευξη τύπου που ακολούθησε της παρτίδας δήλωνε κάθε άλλο παρά ικανοποιημένος από την απόδοσή του παραθέτοντας και 2-3 ανακρίβειες του. Βέβαια τις υποτιθέμενες "ανακρίβειες" πρέπει κάποιος να μελετήσει ώρες τη θέση για να τις εντοπίσει - μιλάμε για φοβερές λεπτομέρειες. Η παρτίδα ακολούθησε τα χνάρια μιας αναμέτρησης Vitiugov-Alekseev, Dagomys 2010 μέχρι το 15.e3. Οι κυριότερες ανακρίβειες των λευκών κατά τον Anand ήταν το 25.Rb2?! - το 25.Nc4 είναι καλύτερο από αυτό που έπαιξα - και το 30.Ra1? - λάθος από την πλευρά μου, έπρεπε ο άλλος πύργος να πάει στη στήλη α - ενώ πρότεινε το 32...Rd7 ως μια καλή απόπειρα βελτίωσης του παιχνιδιού των μαύρων. Η γραμμή όμως που δείχνει ο Karjakin στη συνέντευξη τύπου δείχνει νομίζω τους λόγους που το απέρριψε. Εύκολα ο λευκός στο τέλος βρήκε το δρόμο προς την ισοπαλία.

Αυτή η γραμμή της Ινδικής της Βασίλισσας είναι πολύ της μόδας στο υψηλό επίπεδο. Πολύ μαχητική ισοπαλία και πολύ δύσκολες για εμάς τους κοινούς θνητούς θέσεις ακόμα και με τη βοήθεια των υπολογιστών. Η γενική αίσθηση - τουλάχιστον στο ICC - ήταν πως ο Carlsen ήταν αυτός που είχε το πάνω χέρι στο μέσο της παρτίδας πιέζοντας τη βάση του λευκού σχηματισμού, το e3, όμως ο Νορβηγός δεν ήταν της ίδιας άποψης στη συνέντευξη τύπου λέγοντας πως δεν του άρεσε η θέση του γενικά. Το 37...Bxg3 που πολύ από μας θα το παίζαμε αυτόματα και τέλος πάντων δείχνει πολύ ελκυστικό χαρακτηρίστηκε από τον Aronian ως "πολύ ριψοκίνδυνο" , ενώ ο Carlsen που το έπαιξε είπε κάτι κοντά στο "παρασύρθηκα από αυτήν την ανοησία(!)". Το 50.Rf5? είναι το κρίσιμο σημείο στο φινάλε που προέκυψε και από ότι φάνηκε στη συνέντευξη τύπου και στους δύο παίκτες διέφυγαν κινήσεις στις βαριάντες που ξεκινούν από το 50.Bc7. Μάλλον η θέση ήταν αντικειμενικά ισόπαλη ούτως ή άλλως αλλά σίγουρα με αυτό που έπαιξε ο Aronian απώλεσε και τις όποιες πρακτικές τύχες νίκης.

Η έκπληξη της ημέρας και ένας θρίαμβος για τον Nepomniachtchi. Σπάνια χάνει ο Kramnik με τα λευκά. Ακολουθήθηκε η παρτίδα Zubarev-Borovikov, Poltava 2008 για το πρωτάθλημα Ουκρανίας, μέχρι το 14.Nc2 - o Zubarev είχε παίξει 14.Nd3. Υπάρχει μια διαφωνία σχετικά με το φινάλε στο τέλος. Τόσο ο Yermolinski όσο και ο ίδιος ο Nepomniachtchi το θεωρούσαν κερδισμένο, υπάρχουν όμως σχολιαστές που υποστηρίζουν πως η συνέχεια 41 Kc2 Be5 42 Kb1 gxf5 43 Bxf5 Bxg3 44 Bxh7 Bxh4 45 Ka2 οδηγεί σε θεωρητική ισοπαλία και εντοπίζουν στο 41.Bc2? το τελευταίο λάθος των λευκών. Οι επώνυμοι σχολιαστές πάντως το τοποθετούν στο 25.h4? (πολύ αεράτο) και προτείνουν αντ' αυτού το 25.b5. Ο Nepomniachtchi έπαιξε αμέσως 25...b5 στην παρτίδα. Νωρίτερα υπήρχε μια ενδιαφέρουσα θυσία ντάμας με 19...dxc2 για τα μαύρα.

Μια παρτίδα Farago-Ftacnik, Αμβούργο 2004, που είχε συμφωνηθεί γρήγορα ισοπαλία ήταν το τελευταίο θεωρητικό σημείο στο οποίο αναφερόταν η σημερινή προσπάθεια του Ivanchuk να παίξει κάτι πρωτότυπο με τα λευκά. Το 12.a3 είναι τελικά η καινοτομία - o Farago είχε υποχωρήσει τον αξιωματικό του με 12.Be2 - και ο Yermolinski στην απευθείας μετάδοση δεν πίστευε πως ο μαύρος έχει πρόβλημα. Σιγά-σιγά όμως τα engines άρχισαν να διαφωνούν με αυτή την εκτίμηση. Στο TWIC εντοπίζουν στο 29...Nd7 την αρχή των μεγάλων προβλημάτων του μαύρου και προτείνουν 29... Ng4! 30. hxg4 (30. Bc3 Bxc3 31. bxc3 Nxf2+ 32. Nxf2 Nxe3 33. Qd2 Nxd1) 30... Rxb2 31. Qa4 Qh4+ 32. Kg1 Rxe2. Εγώ δεν είμαι τόσο σίγουρος (ούτε το computer μου που "ψηφίζει" Ivanchuk από νωρίς). Το 56...f5? φαίνεται πως επιτάχυνε την πτώση των μαύρων στο τέλος, αν και ήταν ήδη ζόρικα τα πράγματα. Με το δεξί ο Chuky.

Η καινούρια σειρά βιβλίων του Garry Kasparov αφορά και πάλι τον εαυτό του, αυτή τη φορά όμως όχι τα ματς με τον Karpov αλλά την υπόλοιπή του πορεία. Όταν άρχισαν να κυκλοφορούν οι πρώτοι τόμοι της σειράς "των προκατόχων" ομολογώ πως την είχα αντιμετωπίσει πολύ χλιαρά. Η άποψή μου για τον άνθρωπο Kasparov μακριά από την σκακιέρα δεν ήταν και η καλύτερη. Οι συνεντεύξεις του της δεκαετίας του 90, όταν εκτός των άλλων το καθεστώς στη Ρωσία ήταν μάλλον της αρεσκείας του, απέπνεαν έντονο συντηρητισμό και φιλοαμερικανισμό - θυμάμαι χαρακτηριστικά μία στο CNN για τους Νατοϊκούς βομβαρδισμούς στη Γιουγκοσλαβία που ήταν επιεικώς εμετική - ενώ πίστευε σε έναν πανρωσισμό, σε αμέτρητες θεωρίες συνομωσίας κ.ο.κ. Ένα "ντοκιμαντέρ" που πρόσφατα προβλήθηκε και στο κανάλι της Βουλής αποτελεί την τέλεια δυσφήμιση του ανδρός. Αλλά και τα "γύρω από το σκάκι" κατορθώματά του έδειχναν έναν πολύ ανώριμο και υπερόπτη άνθρωπο. Ποιος μπορεί να ξεχάσει το "It will be Short and it will be short", τις αναρίθμητες κωλοτούμπες στα θέματα της FIDE - στις οποίες έχω αναφερθεί στο άρθρο μου για την ιστορία της παγκόσμιας ομοσπονδίας με αφορμή τις τελευταίες εκλογές - τις "ειδικές συνθήκες" που απολάμβανε στο Linares κλπ. Αν δούμε όμως τα πράγματα πιο ψύχραιμα, στην πραγματικότητα μιλάμε για έναν 30αρη (γεννημένο το 1963) που ζει σε ένα κλουβί από την παιδική του ηλικία διαβάζοντας σκάκι. Όταν καλείται να σχολιάσει την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης στο CNN, είναι 28 χρόνων και προέρχεται από 7 χρόνια συνεχών αναμετρήσεων με τον Karpov και προετοιμασίας για αυτές. Ο άνθρωπος-Kasparov ωριμάζει και βρίσκει χρόνο να κατανοήσει τον κόσμο γύρω του μετά την απώλεια του παγκόσμιου τίτλου και τελικά μετά την αποχώρησή του από το επαγγελματικό σκάκι. Το 2003 είναι πλέον 40 χρονών και μία από τις φιλοδοξίες του είναι να μεταφέρει στο χαρτί τη μοντέρνα ιστορία του σκακιού - σε ό,τι αφορά το κορυφαίο επίπεδο.

Τη σειρά των "προκατόχων" ακολούθησε η σειρά με τα ματς Kasparov-Karpov και ενδιάμεσα το εκπληκτικό "Revolution in the 70s" που περιγράφει την εξέλιξη των ανοιγμάτων από τη δεκαετία του 70 και μετά. Και φτάνουμε στο πιο πρόσφατο, στο οποίο ο συγγραφέας περιγράφει την σκακιστική του πορεία από την ηλικία των 10 ετών μέχρι τα 22 του που γίνεται παγκόσμιος πρωταθλητής. Όλες οι μεγάλες σκακιστικές στιγμές αυτής της πορείας είναι συγκεντρωμένες εδώ. Η πρώτη συνάντηση με τον Karpov στο τουρνουά των πιονιέρων, όπου οι αρχηγοί των ομάδων αντιμετώπιζαν σε σιμουλτανέ με ρολόι τους νεαρούς σκακιστές των αντιπάλων. Ο Karpov αρχηγός της ομάδα από το Chelyabinsk και ο Kasparov, μόλις 12.5 ετών, μέλος της ομάδας του Αζερμπαϊτζάν. Ο τότε παγκόσμιος πρωταθλητής κέρδισε - όχι εύκολα - και ο Kasparov εξέφρασε το παράπονο "και είχα τόσο καλή θέση". Η διακοπή με τον Lanka στο πρωτάθλημα νέων ΕΣΣΔ του 1976, όταν ένας 13χρονος Kasparov αναλύει με ακρίβεια μαζί με τους προπονητές του και κρατάει την ισοπαλία που του χαρίζει τον τίτλο στα κριτήρια της ισοβαθμίας. Την επόμενη χρονιά ο Kasparov διπλασιάζει τις επιτυχίες του με έναν εντυπωσιακό 8.5/9 επαναλαμβάνοντας αυτό που μόνο ο Petrosian το μακρινό 1946 και ο Korchnoi το 1948 είχαν πετύχει.

Ο συγγραφέας τοποθετεί τη σκακιστική του ενηλικίωση στο έτος 1978 - όταν ήταν μόλις 15 ετών - και στην ανάδειξή του στο βαθμό του μαιτρ μετά το θρίαμβό στο Sokolsky Memorial στην πόλη Minsk. Η μινιατούρα του επί του Roizman βρίσκει το δρόμο της προς το Informator - αναλυμένη από τον δάσκαλό του, τον Botvinnik. Θα ακολουθήσουν πολλές παρτίδες του στην γιουγκοσλαβική αυτή περιοδική έκδοση που αποτελούσε τη βίβλο της εποχής - το αντίστοιχο των σκακιστικών βάσεων δεδομένων του σήμερα. Στο ίδιο τουρνουά πετυχαίνει και την πρώτη του νίκη επί grandmaster - Lutikov. 7 γκραντμετρ, 9 διεθνείς μαιτρ και 42 μαιτρ σε σύνολο 64 σκακιστών παλεύουν για μία και μόνο θέση που οδηγεί στα τελικά του πρωταθλήματος ΕΣΣΔ. Ακόμα και ο ίδιος ο Kasparov δε περιμένει ότι θα είναι αυτός που θα προκριθεί. Στα 15 του θα βρεθεί στα τελικά αντιμέτωπος με τους Tal, Polugaevsky, Geller και συνολικά 16 grandmasters σε μια εποχή που ο τίτλος αυτός δεν κερδίζονταν τόσο εύκολα όσο σήμερα και το πρωτάθλημα ΕΣΣΔ ήταν πολλές φορές το ισχυρότερο τουρνουά της χρονιάς παγκοσμίως. Στον πρώτο γύρο παίζει την αγαπημένη του τότε Caro-Cann και φέρνει ισοπαλία με τον μεγάλο Yefim Geller. Ο Gufeld στο τέλος του τουρνουά τον "μαλώνει": "Γιατί παίζεις συνέχεια Caro-Cann? Έχεις δει τη φάτσα σου στον καθρέπτη? Με τέτοια μαφιόζικη μούρη, πρέπει να παίζεις μόνο Σικελική!". Το ρεπερτόριο του Kasparov αρχίζει σταδιακά να αλλάζει από το 1978 και μετά. Η Σικελική έρχεται στο προσκήνιο, ενώ με τα λευκά αρχίζει σιγά-σιγά η εποχή του d4. Μόνο στα 1990 θα επιστρέψει και πάλι ο Garry στο e4 αναβιώνοντας τη Σκωτική και βρίσκοντας νέες ιδέες όπως το Ra3 στην Ισπανική.

Ο υπόλοιπος κόσμος - εκτός ΕΣΣΔ - ακόμα δεν είχε πάρει μυρωδιά. Θα φτάσουμε στο 1979 και στο διεθνές τουρνουά της Μπάνια Λούκα για να αρχίσει ο διεθνής "πυρετός" γύρω από το όνομα του Kasparov. Κατά την αναχώρηση από τη Μόσχα, 3-4 δημοσιογράφοι μόνο ήταν εκεί και αυτοί για να φωτογραφίσουν τον Tigran Petrosian. Στη Γιουγκοσλαβία πολλοί εκ των συμμετεχόντων (14 grandmasters σε σύνολο 16 συμμετοχών) αναρωτιούνται τί δουλειά έχει αυτό το άτιτλο παιδαρέλι. Τυπικά ο Kasparov από το πρωτάθλημα ΕΣΣΔ του 1978 είχε βγάλει αξιολόγηση 2545 - κάτι που έμελλε να είναι η πρώτη του διεθνής αξιολόγηση. Η Σοβιετική γραφειοκρατία όμως δε βιαζόταν να στείλει τα χαρτιά. Όταν μετά από 10 γύρους στη Μπάνια Λούκα η απόδοσή του άγγιζε το 2800, ο Andras Adorjan του είπε: "Τώρα να είσαι σίγουρος πως θα στείλουν το πρώτο σου διεθνές τουρνουά". Όντως λίγο πριν το τέλος εμφανίστηκε το 2545 δίπλα στο όνομα του Garry και από το τουρνουά αυτό κέρδισε 30 μονάδες. Ο θρίαμβος της Μπάνια Λούκα ακολουθήθηκε από ένα χάλκινο μετάλλιο στο πρωτάθλημα ΕΣΣΔ 1979 - πίσω από Geller και Yusupov. Και έτσι μπαίνουμε στο 1980, τη χρονιά της εκτόξευσης του Kasparov στην παγκόσμια ελίτ.

Η καλή χρονιά από την αρχή φαίνεται και στο Πανευρωπαϊκό Ομαδικό στη Σκάρα της Σουηδίας, ο Garry Kasparov κάνει 5.5/6. Εκεί παίζει μία από τις πιο χαρακτηριστικές παρτίδες της πρώιμης εποχής Kasparov, αυτή του 5ου γύρου εναντίον του Pribyl, όπου το ελεύθερο d πιόνι των λευκών σε μια Grunfeld χωρίζει αποφασιστικά τη σκακιέρα στα δύο εμποδίζοντας τα μαύρα κομμάτια να μεταφερθούν στην άμυνα του βασιλιά τους. Οι κινήσεις 20.d7!! και 26.d8=Q!!, θυσίες και οι δύο, οδηγούν στο θεαματικό φινάλε. Ο Kasparov την διαλέγει ως την "αειθαλή" του πατρίδα (evergreen - πάντα πράσινη). Ακολούθησε το διεθνές τουρνουά του Μπακού, το οποίο έμελλε να χαρίσει στον Kasparov τον τίτλο του grandmaster. Για να καταλάβει κανείς το πόσο καθυστερημένα με τα μοντέρνα δεδομένα ήρθε αυτός ο τίτλος, αρκεί να αναφερθεί πως ήδη στις αρχές της χρονιάς ο Garry είχε 2595 διεθνή αξιολόγηση, μόλις 130 μονάδες πίσω από τον Karpov. Το καλοκαίρι του 1980 ο Kasparov γίνεται παγκόσμιος πρωταθλητής νέων στο Ντόρτμουντ, τερματίζοντας ενάμιση βαθμό μπροστά από τον Nigel Short. Στην Ολυμπιάδα της Μάλτας, θεωρητικά αναπληρωματικός των Karpov, Polugaevsky, Tal και Geller, παίζει τελικά 12 παρτίδες και με τους 9.5 βαθμούς του αποτελεί τον πιο ισχυρό κρίκο της ομάδας της ΕΣΣΔ που έσβησε την "ντροπή" του 1978 όταν είχε χάσει το χρυσό μετάλλιο από τους Ούγγρους. Ξεχωρίζει η μινιατούρα επί του Marjanovic. Στο τέλος της χρόνιας έχει φτάσει στο 2625, 6ος στον κόσμο και μόλις 65 μονάδες πίσω από τον Karpov.

Στη συνέχεια μπαίνουμε σε πιο γνωστά γεγονότα. Στο τουρνουά των ομάδων (πρώτη, δεύτερη, νέων και βετεράνων) όπου ξαναβρίσκεται απέναντι στον Karpov και στο πανίσχυρο τουρνουά της Μόσχας όπου τερματίζει δεύτερος μαζί με Polugaevsky και Smyslov, ενάμιση πόντο πίσω από τον Karpov. Το τουρνουά αυτό ήταν τρομακτικά ισχυρό - αρκεί να αναφερθεί πως τελευταίος τερμάτισε ο... Geller - και κατά δήλωση του Kasparov υπογράμμισε κάποια προβλήματα στο ρεπερτόριό του. Σε αυτό το τουρνουά χάνει μια τραυματική παρτίδα από τον Petrosian ο οποίος βρίσκει εκπληκτικές άμυνες. Στη μαθητική Ολυμπιάδα έχουμε μια παρτίδα-διαμάντι εναντίον του βραζιλιάνου - με συμμετοχές σε δύο ιντερζονάλ - Jaime Sunye Neto:

Πολύ θεαματικό αν και τα μαύρα κέρδιζαν και με το 41...Bxe3! (ή ακόμα και με το 41...Bd6) 42.fxe3 Nxg2 43.Kf1 Rg3 44.Qb5! Nxf4 45.Qe8+ Kh7 46.Qxe4+ Rg6! 47.Qxf4 Rxb2

Στην περίπτωση του 42.Kh1 ακολουθεί ένας εκπληκτικός συνδυασμός. 42...Bxe3!! 43.fxe3 Rdxg2!! 44.Nxg2 Rg3!

Μια φανταστική θέση!! Παρά την υλική υπεροχή ο λευκός δεν έχει άμυνα ενάντια στο ματ (45.Nf4 Rg1#).

Δεν έχω ξαναδεί τέτοια θέση σε κανονική παρτίδα παρά μόνο σε σπουδές. Ούτε το 43.gxf3 Bxf4 θα βοηθούσε. Ούτε το 43.Ne6 (αρνούμενος τις θυσίες) Rf2 44.gxf3 Rf1+ 45.Kh2 exf3! 46.Qxe3 Rg2# ή 46.Nxg5 Bf4#

Μοναδικό. Στο 44.Qb6, το 44...Rh2 45.Ne2 Rgg2 αποφασίζει.

Ανανεώνοντας την απειλή του Rgg2. Ο Neto αμύνεται με τον πιο "πρωτόγονο" τρόπο.

Απειλώντας Rf1#. Μπροστά στο 48.Ng3 Rh2+ 49.Ke1 Nf3+ και Rxb2, ο λευκός εγκατέλειψε.

(αποσπάσματα της ανάλυσης του Kasparov από το βιβλίο)

Ο Kasparov με 9/10 οδήγησε τη Σοβιετική Ένωση (Psakhis, Yusupov, Dolmatov, Kochiev, Vladimirov) στο χρυσό μετάλλιο.

Ακολούθησε η μεγαλύτερη ίσως αποτυχία στην καριέρα του Kasparov, το διεθνές τουρνουά του Tilburg 1981.

Έχει πολύ ενδιαφέρον να διαβάσει κανείς αυτά που γράφει ο Kasparov για το τουρνουά αυτό και τα διδάγματα που αποκόμισε. Ήταν ίσως το μόνο μελανό σημείο της πορείας του προς την κορυφή του κόσμου. Έχασε από τον Petrosian και τον Spassky - φτάνοντας στο -2 με τον πρώτο, όπως και από τον Timman, ενώ τελικά τερμάτισε με 50%. Δύσκολα θα βρει κανείς άλλο τουρνουά στο οποίο ο Kasparov έμεινε στο 50%. Στα καλά του τουρνουά κάποιοι πειραματισμοί στο άνοιγμα - ο σκαντζόχοιρος εναντίον του Hubner για παράδειγμα - και η συντριπτική νίκη επί ενός αντιπάλου που έχανε σπάνια, του Ulf Andersson.

Στις 22 Δεκεμβρίου του 1981, ο Garry Kasparov σε ηλικία 18 ετών γίνεται πρωταθλητής Σοβιετικής Ένωσης. Σε αυτό το τουρνουά υπάρχουν οι πασίγνωστες δίδυμες παρτίδες με τον Timoshchenko και τον Dorfman. Και στο διεθνές τουρνουά του Bugojno, τον Μάιο του 1982 επιτέλους κερδίζει τον Petrosian παίζοντας "σαν Petrosian" αφού όπως χαρακτηριστικά λέει, ακολούθησε τις συμβουλές του Spassky, "μη βιάζεσαι". Από δω και πέρα αρχίζει το ταξίδι προς τον παγκόσμιο τίτλο. Το ιντερζονάλ της Μόσχας (10/13 με δεύτερο τον Beliavsky) και τα ματς διεκδικητών (με Beliavsky, Korchnoi και Smyslov). Ενδιάμεσα η Ολυμπιάδα της Λουκέρνης με απόλυτο highlight τη σημαντικότατη για αθλητικούς και πολιτικούς λόγους νίκη του επί του Korchnoi και το τουρνουά του Niksic - πιθανότατα το ισχυρότερο τουρνουά όλων των εποχών μέχρι τότε με Larsen, Spassky, Portisch, Miles, Andersson, Tal, TImman, Seirawan, Ljubojevic, Gligoric, Petrosian, Nikolic, Sax και Ivanovic - το οποίο αποτέλεσε την αφετηρία της λύσης του προβλήματος με το ακυρωθέν ημιτελικό ματς διεκδικητών εναντίον του Korchnoi. Σε αυτό το τουρνουά ισοφάρισε σε 2-2 τον Petrosian που έμελλε να είναι και το τελικό σκορ μεταξύ τους καθώς ο μεγάλος Tigran πέθανε λίγους μήνες αργότερα. Εκεί παίχτηκε και η διπλή θυσία αξιωματικού εναντίον του Portisch. Μοναδική ήττα από τον Spassky (πάλι) τον οποίον ο Kasparov κατάφερε να ισοφαρίσει τη δεκαετία του 90.

Το βιβλίο αφήνει την ιστορία λίγο πριν την αρχή του μαραθωνίου με τον Karpov. Στους επόμενους τόμους θα ακολουθήσει η συνέχεια της εκπληκτικής σκακιστικής καριέρας του Garry Kasparov.

H. Van Beek

Chemnitzer Wochenschach 1926 Special Prize

#2

1. Νf7? Nd7!

1. Nc4 N~ 2.d5#

Στις δύο τελευταίες συνέχειες, ο μαύρος ίππος εμποδίζει (obstructs) τη φυγή του μαύρου βασιλιά.

H. Hermanson

Schackvarlden 1930

#2

1. Qb1 Rh8(g8,f8,etc.) 2. Rh7(g7,f7,etc.)#

1...Rxb7 2.Qxb7#

1...a2 2.Qxa2#

Ο λευκός πύργος ακολουθεί τον "ομόλογό" του σε κάθε σημείο του "ταξιδιού" του προς την πτέρυγα του βασιλιά. Αυτό ονομάζεται opposition, όρος με τελείως διαφορετική σημασία από αυτή που έχει στο αγωνιστικό σκάκι.

A. Cheron after O. Blumenthal

Le Temps 1930 - to L. Sauphar

#3

1.Qe4? Bf6!. 1.Qg1? Bg7!. 1.Qc1? Bc7!. 1.Rxh2? Kd8!. 1.Rxb2? Kf8!

1.Qe5!! Bbxe5 2.Rb8+ Bxb8 3.Rh8#

Ένα λευκό κομμάτι θυσιάζεται στο σημείο συνάντησης δύο μαύρων κομματιών που κινούνται με παρόμοιο τρόπο και έτσι αυτό που θα αιχμαλωτίσει το θυσιασμένο κομμάτι υπερφορτώνεται (overloaded) με το καθήκον της υποστήριξης τόσο του b8 όσο και του h8. Ακολουθεί νέα θυσία απομάκρυνσης και τελικά το ματ.

O Tim Harding γεννήθηκε στο Λονδίνο το 1948 όμως ζει στην Ιρλανδία από το 1976 και αγωνίστηκε με τα χρώματα της Ιρλανδίας στην σκακιστική Ολυμπιάδα του 1984 στη Θεσσαλονίκη. Στο "κανονικό" σκάκι ήταν παίκτης του 2200 - να σημειώσουμε βέβαια πως το 2200 της εποχής εκείνης ήταν αρκετά πιο ισχυρό επίπεδο από το 2200 του σήμερα - όμως εκεί που ξεχώρισε τόσο στον αγωνιστικό όσο και στο δημοσιογραφικό/ερευνητικό τομέα ήταν στο σκάκι δι' αλληλογραφίας. Επί 10 χρόνια έβγαζε σχεδόν μόνος του το περιοδικό Chess Mail και εξέδωσε αρκετά βιβλία πάνω στο θέμα. Έχω στην κατοχή μου τα "The Write Move", μια συλλογή άρθρων πάνω στο σκάκι δι' αλληλογραφίας, από την οποία μετέφρασα στο παρών blog το "Η παράξενη καριέρα του Nicolas Preo", τη συλλογή παρτίδων "50 Golden Chess Games", καθώς και μια συνεργασία του με τον Sergey Grodzensky, το "Red Letters", που αποτελεί την ιστορία των πρωταθλημάτων σκακιού δι' αλληλογραφίας της Σοβιετικής Ένωσης και συνοδεύεται από CD-ROM με χιλιάδες παρτίδες. Το τελευταίο του βιβλίο - στις εκδόσεις McFarland αυτή τη φορά - είναι μια ανάπτυξη πάνω στο διδακτορικό του με θέμα την ιστορία του σκακιού δι' αλληλογραφίας στη Μεγάλη Βρετανία και την Ιρλανδία, από το ματς Εδιμβούργου-Λονδίνου που άρχισε το 1824 μέχρι την κατάκτηση του χρυσού μεταλλίου από τη Μεγάλη Βρετανία στην ένατη σκακιστική Ολυμπιάδα σκακιού δι' αλληλογραφίας που διεξήχθη μεταξύ του 1982 και του 1987 - στο τέλος της χρυσής εποχής αυτού του σκακιστικού είδους.

Το βιβλίο είναι "ειδικού" ενδιαφέροντος και σίγουρα λίγο "βαρύ" για μερικούς, αλλά για τους φίλους και μελετητές του φαινομένου του σκακιού δι' αλληλογραφίας είναι απαραίτητο. Κάνει ειδικές αναφορές στους αγώνες μεταξύ συλλογών - όπου πολλοί παίκτες από κάθε πλευρά συμμετείχαν στις αναλύσεις -, στις τεχνολογικές αλλαγές και πως αυτές επηρέασαν το παιχνίδι και τους κανόνες διεξαγωγής του, στα πρώτα ατομικά τουρνουά, ενώ αφιερώνει ξεχωριστά κεφάλαια για την Ουαλία, την Ιρλανδία και τη Σκοτία για την περίοδο μέχρι τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο. Ο μεσοπόλεμος, η "διεθνοποίηση" του παιχνιδιού από το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο και μετά, οι Ολυμπιάδες και τα Παγκόσμια Πρωταθλήματα. Και στο τέλος, παραρτήματα, εντυπωσιακή βιβλιογραφία, αναλυτικοί κανονισμοί και πίνακες αποτελεσμάτων.

Το δεύτερο βιβλίο των εκδόσεων McFarland είναι στην πραγματικότητα μια επανέκδοση - σε πολύ πιο προσιτή τιμή από την πρώτη έκδοση - του σημαντικότερου ιστορικού βιβλίου που έχει γραφτεί για τον Capablanca, "A Compendium of Games, Notes, Articles, Correspondence, Illustrations and Other Rare Archival Materials on the Cuban Chess Genius Jose Raul Capablanca, 1888-1942" του αγαπημένου μου Edward Winter. Έχω την τύχη να έχω στα χέρια μου την πρώτη έκδοση που όμως έχει φτάσει σε απαγορευτική τιμή πια, αλλά είμαι σίγουρος και πως η paperback επανέκδοση δε θα έχει σε τίποτα να ζηλέψει - εκτός του σκληρού εξωφύλλου βέβαια.

Ο Winter έχει καταφέρει να συγκεντρώσει ένα πολύ μεγάλο κομμάτι της προσωπικής αλληλογραφίας του μεγάλου Κουβανού, καθώς και εκατοντάδες σχετικά δημοσιεύματα εφημερίδων και περιοδικών της εποχής. Φιλικές παρτίδες και παρτίδες σιμουλτανέ που δεν υπάρχουν πουθενά αλλού συγκεντρωμένες και υπερπολύτιμες αναλύσεις του πάνω στις παρτίδες του. Ειδική μνεία θα κάνω στο 7ο κεφάλαιο που αποτελείται από τις ανταποκρίσεις του ίδιου του Κουβανού για τους New York Times κατά τη διάρκεια του περίφημου τουρνουά του 1927 της Νέας Υόρκης. Αναλύσεις του Κουβανού για το Ρωσικό 64 κατά τη διάρκεια του τουρνουά της Μόσχας του 1936, ανταποκρίσεις από τη Σκακιστική Ολυμπιάδα του 1939 κ.ο.κ.